નીચેના કિસ્સાઓમાં ક્રિયા (action) અને પ્રતિક્રિયા (reaction) ના નામ આપો અને સમજાવો:
$(i)$ બંદૂકમાંથી ગોળી છોડવી.
$(ii)$ ખીલી પર હથોડી મારવી.
$(iii)$ ટેબલ પર પડેલું પુસ્તક.
$(iv)$ ગતિ કરતું રોકેટ.
$(v)$ જમીન પર ચાલતી વ્યક્તિ.
$(vi)$ ગતિમાન ટ્રેન સ્થિર ટ્રેન સાથે અથડાય ત્યારે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ જ્યારે બંદૂકમાંથી ગોળી છોડવામાં આવે છે,ત્યારે ગોળી પર લાગતું બળ એ ક્રિયા છે અને બંદૂકને મળતો આંચકો (recoil) એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(ii)$ જ્યારે ખીલી પર હથોડી મારવામાં આવે છે,ત્યારે હથોડી દ્વારા ખીલી પર લાગતું બળ એ ક્રિયા છે અને ખીલી દ્વારા હથોડી પર લાગતું બળ એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(iii)$ જ્યારે પુસ્તક ટેબલ પર મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે પુસ્તકનું વજન જે ટેબલ પર નીચેની તરફ લાગે છે તે ક્રિયા છે અને ટેબલ દ્વારા પુસ્તક પર ઉપરની તરફ લાગતું લંબબળ એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(iv)$ ગતિ કરતા રોકેટમાં,રોકેટ દ્વારા વાયુઓ (exhaust gases) પર પાછળની તરફ લાગતું બળ એ ક્રિયા છે અને વાયુઓ દ્વારા રોકેટ પર આગળની તરફ લાગતું બળ એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(v)$ જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલે છે,ત્યારે વ્યક્તિના પગ દ્વારા જમીનને પાછળની તરફ ધકેલતું બળ એ ક્રિયા છે અને જમીન દ્વારા પગ પર આગળની તરફ લાગતું ઘર્ષણ બળ એ પ્રતિક્રિયા છે.
$(vi)$ જ્યારે ગતિમાન ટ્રેન સ્થિર ટ્રેન સાથે અથડાય છે,ત્યારે ગતિમાન ટ્રેન દ્વારા સ્થિર ટ્રેન પર લાગતું બળ એ ક્રિયા છે અને સ્થિર ટ્રેન દ્વારા ગતિમાન ટ્રેન પર લાગતું વિરુદ્ધ બળ એ પ્રતિક્રિયા છે.

Explore More

Similar Questions

એક પદાર્થના પ્રવેગને તેના પ્રારંભિક મૂલ્યથી બમણો કરવાનો છે. તો લાગતા બળમાં કેટલા ગણો વધારો કરવો પડે?

જો કોઈ પદાર્થ ગતિમાં હોય,તો શું તેના પર બળ લાગવું જરૂરી છે?

ઉપર આપેલા કિસ્સાઓમાં કેવા પ્રકારનું બળ કાર્યરત છે?

એક મોટર કાર $108 \, km \, h^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરી રહી છે અને બ્રેક લગાવ્યા પછી તેને અટકતા $4 \, s$ લાગે છે. જો મુસાફરો સાથે કારનું દળ $1000 \, kg$ હોય,તો બ્રેક દ્વારા કાર પર લાગતું બળ શોધો.

$1.2 \, s$ માટે લગાડવામાં આવતું એક બળ પદાર્થની ઝડપને $1.8 \, m s^{-1}$ થી વધારીને $4.2 \, m s^{-1}$ કરે છે. ત્યારબાદ, તે જ બળ $2 \, s$ માટે લગાડવામાં આવે છે. તો $2 \, s$ માં ઝડપમાં કેટલો ફેરફાર થશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo