$10\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સનો અડધો ભાગ કાળા કાગળથી ઢાંકેલો છે. શું આવો લેન્સ લેન્સથી $30\, cm$ અંતરે મૂકેલી સંપૂર્ણ વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચી શકે? તમારા જવાબને સમર્થન આપવા માટે કિરણ આકૃતિ દોરો.
$20\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સની મુખ્ય અક્ષને લંબરૂપે $4\, cm$ ઊંચી વસ્તુ મૂકવામાં આવી છે. લેન્સથી વસ્તુનું અંતર $15\, cm$ છે. પ્રતિબિંબનો પ્રકાર,સ્થાન અને કદ શોધો.

(N/A) $(i)$ હા,લેન્સ સંપૂર્ણ વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચી શકે છે. જોકે પ્રતિબિંબની તીવ્રતા ઘટશે કારણ કે લેન્સમાંથી ઓછો પ્રકાશ પસાર થાય છે,પરંતુ પ્રતિબિંબ હજુ પણ તે જ સ્થાને બનશે.
$(ii)$ કિરણ આકૃતિ દર્શાવે છે કે વસ્તુ $2F_1$ ની પાછળ મૂકવામાં આવી છે. પ્રતિબિંબ લેન્સની બીજી બાજુ $F_2$ અને $2F_2$ ની વચ્ચે રચાય છે.
$(iii)$ આપેલ છે: વસ્તુની ઊંચાઈ $h = 4\, cm$,કેન્દ્રલંબાઈ $f = +20\, cm$,વસ્તુ અંતર $u = -15\, cm$.
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$
$\frac{1}{v} = \frac{1}{f} + \frac{1}{u} = \frac{1}{20} + \frac{1}{-15} = \frac{3 - 4}{60} = \frac{-1}{60}$
તેથી,$v = -60\, cm$.
ઋણ નિશાની સૂચવે છે કે પ્રતિબિંબ વસ્તુની બાજુએ જ રચાય છે.
પ્રકાર: આભાસી અને ચત્તું.
પ્રતિબિંબનું કદ: $m = \frac{v}{u} = \frac{-60}{-15} = +4$.
$h' = m \times h = 4 \times 4\, cm = +16\, cm$. પ્રતિબિંબ વિવર્ધિત અને ચત્તું છે.