બેન્ઝીન,$m$-ડાયનાઈટ્રોબેન્ઝીન અને ટોલ્યુઈનમાંથી કયું સંયોજન સૌથી સરળતાથી નાઈટ્રેશન પ્રક્રિયા આપશે અને શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) નાઈટ્રેશન એ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે,જેમાં પ્રક્રિયાનો વેગ એરોમેટિક વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા પર આધાર રાખે છે. નાઈટ્રોનિયમ આયન $(NO_2^+)$ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી તરીકે વર્તે છે.
$1$. ટોલ્યુઈનમાં રહેલો $-CH_3$ સમૂહ ઇલેક્ટ્રોન દાતા સમૂહ ($+I$ અસર અને અતિસંયુગ્મન) છે,જે બેન્ઝીન વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતામાં વધારો કરે છે,જેથી તે બેન્ઝીન કરતા ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન માટે વધુ સક્રિય બને છે.
$2$. $m$-ડાયનાઈટ્રોબેન્ઝીનમાં રહેલો $-NO_2$ સમૂહ પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહ ($-I$ અને $-M$ અસરો) છે,જે બેન્ઝીન વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરે છે,જેથી તે સૌથી ઓછું સક્રિય બને છે.
$3$. બેન્ઝીનની સક્રિયતા ટોલ્યુઈન અને $m$-ડાયનાઈટ્રોબેન્ઝીનની વચ્ચે હોય છે.
તેથી,ટોલ્યુઈન સૌથી સરળતાથી નાઈટ્રેશન પ્રક્રિયા આપે છે કારણ કે મિથાઈલ સમૂહ વલયને ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી હુમલા માટે સક્રિય કરે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેની પ્રક્રિયામાં,$X, Y$ અને $Z$ શું છે?

નીચેનામાંથી કયું બેયરના પ્રક્રિયક (Bayer's reagent) સાથે પ્રક્રિયા કરી શકતું નથી?

પ્રક્રિયાની મુખ્ય નીપજ કઈ છે?

બેન્ઝીન (benzene) ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$(i)$ તે $O_3$ સાથે ટ્રાયઓઝોનાઇડ બનાવે છે.
$(ii)$ તે અસમતલીય (non-planar) છે.
$(iii)$ તે નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં $CH_3COCl$ સાથે માત્ર એક જ મોનોસબસ્ટીટ્યુટેડ નીપજ બનાવે છે.
$(iv)$ તે ફોટોકેમિકલ પરિસ્થિતિમાં $Cl_2$ સાથે ગરમ કરવાથી હેક્ઝાક્લોરોબેન્ઝીન બનાવે છે.

$C_6H_6 + 3O_3$ $\longrightarrow X \stackrel{Zn / H_2O}{}$ ${\longrightarrow} Y$; $X$ અને $Y$ અનુક્રમે શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo