પોટેન્શિયોમીટર વોલ્ટમીટર કરતા વધુ સચોટ રીતે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપે છે કારણ કે

$E_1$ અને $E_2$ $(E_1 > E_2)$ emf ધરાવતા બે કોષોને પોટેન્શિયોમીટર સાથે અલગ-અલગ જોડવામાં આવે છે અને તેમની અનુરૂપ બેલેન્સિંગ લંબાઈ $625 \, cm$ અને $500 \, cm$ છે,તો ગુણોત્તર $\frac{E_1}{E_2}$ ........... છે.

પોટેન્શિયોમીટરનો સ્લાઇડિંગ કોન્ટેક્ટ $R_p = 1 \Omega$ અવરોધ ધરાવતા પોટેન્શિયોમીટર વાયરની મધ્યમાં છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. સ્લાઇડિંગ કોન્ટેક્ટ દ્વારા $R_e = 2 \Omega$ નો બાહ્ય અવરોધ જોડવામાં આવ્યો છે. $0.9 \text{ V}$ ની બેટરીમાંથી ખેંચાતો કુલ પ્રવાહ શોધો. ($\text{ A}$ માં)

$3 \, \Omega$ આંતરિક અવરોધ અને $10 \, V$ $emf$ ધરાવતા એક કોષને $500 \, cm$ લંબાઈ અને $3 \, \Omega$ અવરોધ ધરાવતા એક સમાન તાર સાથે જોડવામાં આવે છે. તારમાં પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ (સ્થિતિમાન પ્રચલન) .............. $mV/cm$ છે.

આકૃતિમાં $5 \text{ } \Omega$ અવરોધ અને $10 \text{ m}$ લંબાઈ ધરાવતો પોટેન્શિયોમીટરનો તાર $AB$ દર્શાવેલ છે. પ્રાથમિક પરિપથમાં બેટરીનું e.m.f. $5 \text{ V}$ છે અને બાહ્ય અવરોધ $45 \text{ } \Omega$ છે. જો ગૌણ પરિપથમાં રહેલા કોષનું e.m.f. $0.4 \text{ V}$ હોય, તો સંતુલન લંબાઈ $AP$ શોધો. (આંતરિક અવરોધ અવગણ્ય છે) ($\text{ m}$ માં)

આકૃતિમાં દર્શાવેલ પોટેન્શિયોમીટર સર્કિટનો ઉપયોગ કોષ $E$ ના $e.m.f.$ માપવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. જેમ જેમ બિંદુ $P$ એ $X$ થી $Y$ તરફ ગતિ કરે છે, તેમ ગેલ્વેનોમીટર $G$ માં આવતું આવર્તન હંમેશા એક જ દિશામાં રહે છે, પરંતુ $Y$ સુધી પહોંચતા સુધીમાં તે સતત ઘટતું જાય છે. $X$ અને $Y$ ની વચ્ચે સંતુલન બિંદુ મેળવવા માટે, શું કરવું જરૂરી છે?