નીચેના દરેક વિધાનને ધ્યાનથી વાંચો અને કારણ સાથે જણાવો કે તે સાચું છે કે ખોટું:
$(a)$ વર્તુળાકાર ગતિમાં રહેલા કણનો કુલ પ્રવેગ હંમેશા વર્તુળની ત્રિજ્યાની દિશામાં કેન્દ્ર તરફ હોય છે.
$(b)$ કોઈ બિંદુએ કણનો વેગ સદિશ હંમેશા તે બિંદુએ કણના પથના સ્પર્શકની દિશામાં હોય છે.
$(c)$ નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિમાં રહેલા કણનો એક ચક્ર પર સરેરાશ પ્રવેગ સદિશ શૂન્ય સદિશ હોય છે.
$(a)$ વર્તુળાકાર ગતિમાં રહેલા કણનો કુલ પ્રવેગ હંમેશા વર્તુળની ત્રિજ્યાની દિશામાં કેન્દ્ર તરફ હોય છે.
$(b)$ કોઈ બિંદુએ કણનો વેગ સદિશ હંમેશા તે બિંદુએ કણના પથના સ્પર્શકની દિશામાં હોય છે.
$(c)$ નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિમાં રહેલા કણનો એક ચક્ર પર સરેરાશ પ્રવેગ સદિશ શૂન્ય સદિશ હોય છે.
(B, C) ખોટું: વર્તુળાકાર ગતિમાં રહેલા કણનો કુલ પ્રવેગ હંમેશા વર્તુળની ત્રિજ્યાની દિશામાં કેન્દ્ર તરફ હોતો નથી. આ માત્ર નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિના કિસ્સામાં જ સાચું છે. અનિયમિત વર્તુળાકાર ગતિમાં,પ્રવેગનો સ્પર્શીય ઘટક પણ હોય છે.
$(b)$ સાચું: વક્ર પથ પરના કોઈપણ બિંદુએ,તાત્કાલિક વેગ તે બિંદુએ પથના સ્પર્શકની દિશામાં હોય છે.
$(c)$ સાચું: નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ $(UCM)$ માં,પ્રવેગ સદિશ એ કેન્દ્રગામી પ્રવેગ છે,જે હંમેશા કેન્દ્ર તરફ નિર્દેશ કરે છે. જેમ જેમ કણ ગતિ કરે છે,તેમ આ સદિશની દિશા સતત બદલાતી રહે છે. એક સંપૂર્ણ ચક્ર પર આ કેન્દ્રગામી પ્રવેગ સદિશોનો સદિશ સરવાળો શૂન્ય થાય છે,તેથી સરેરાશ પ્રવેગ એક શૂન્ય સદિશ બને છે.
$(b)$ સાચું: વક્ર પથ પરના કોઈપણ બિંદુએ,તાત્કાલિક વેગ તે બિંદુએ પથના સ્પર્શકની દિશામાં હોય છે.
$(c)$ સાચું: નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ $(UCM)$ માં,પ્રવેગ સદિશ એ કેન્દ્રગામી પ્રવેગ છે,જે હંમેશા કેન્દ્ર તરફ નિર્દેશ કરે છે. જેમ જેમ કણ ગતિ કરે છે,તેમ આ સદિશની દિશા સતત બદલાતી રહે છે. એક સંપૂર્ણ ચક્ર પર આ કેન્દ્રગામી પ્રવેગ સદિશોનો સદિશ સરવાળો શૂન્ય થાય છે,તેથી સરેરાશ પ્રવેગ એક શૂન્ય સદિશ બને છે.
Explore More
Similar Questions
ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(a)$ જો $\overrightarrow A \cdot \overrightarrow B = AB$ હોય,તો $\overrightarrow A$ અને $\overrightarrow B$ વચ્ચેનો ખૂણો ............ છે.
$(b)$ પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની મહત્તમ ઊંચાઈએ વેગ ............ હોય છે. (પ્રક્ષિપ્ત કોણ $\theta$ લો.)
$(c)$ $\widehat i - 2\widehat j + 4\widehat k$ નો $y$-અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ ............ છે.
$(a)$ જો $\overrightarrow A \cdot \overrightarrow B = AB$ હોય,તો $\overrightarrow A$ અને $\overrightarrow B$ વચ્ચેનો ખૂણો ............ છે.
$(b)$ પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની મહત્તમ ઊંચાઈએ વેગ ............ હોય છે. (પ્રક્ષિપ્ત કોણ $\theta$ લો.)
$(c)$ $\widehat i - 2\widehat j + 4\widehat k$ નો $y$-અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ ............ છે.
Easy
View Solution$5\,kg$ દળનો એક બ્લોક $1.5\,m/s$ ની ઝડપે સમક્ષિતિજ દિશામાં ગતિ કરી રહ્યો છે. તેના પર $4\,s$ માટે $5\,N$ નું લંબ બળ લાગે છે. જે બિંદુએ બળ લાગવાનું શરૂ થયું ત્યાંથી બ્લોકનું અંતર કેટલું હશે?
Medium
View Solutionનિયમિત વર્તુળાકાર ગતિમાં રહેલા કણનો કેન્દ્રગામી પ્રવેગ $18 \,m/s^2$ છે. જો વર્તુળાકાર પથની ત્રિજ્યા $50 \,cm$ હોય, તો $\frac{\pi}{18} \,s$ ના સમયમાં કણના વેગમાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે ($\,m/s$ માં)?
એક આપેલ સમયના ક્ષણે,બે કણોના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $4 \hat{i} + 4 \hat{j} + 57 \hat{k} \ m$ અને $2 \hat{i} + 2 \hat{j} + 5 \hat{k} \ m$ છે. જો પ્રથમ કણનો વેગ $0.4 \hat{i} \ ms^{-1}$ હોય,તો જો તેઓ $10 \ s$ પછી અથડાય તો બીજા કણનો વેગ $ms^{-1}$ માં કેટલો હશે?
નીચેના વિધાનો ખરા છે કે ખોટાં તે જણાવો:
$(a)$ જો વર્તુળાકાર માર્ગ પર કોણીય વેગ અચળ હોય,તો રેખીય વેગ પણ અચળ હોય.
$(b)$ પ્રક્ષિપ્ત ગતિમાં,પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થનો વેગ સદિશ હંમેશાં પ્રવેગ સદિશને લંબ હોય છે.
$(c)$ પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની મહત્તમ સમક્ષિતિજ અવધિ $R$ માટે,તેણે પ્રાપ્ત કરેલી મહત્તમ ઊંચાઈ $\frac{R}{4}$ છે.
$(d)$ જો $|\vec{A} \times \vec{B}| = AB$ હોય,તો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ વચ્ચેનો ખૂણો શૂન્ય હોય.
$(a)$ જો વર્તુળાકાર માર્ગ પર કોણીય વેગ અચળ હોય,તો રેખીય વેગ પણ અચળ હોય.
$(b)$ પ્રક્ષિપ્ત ગતિમાં,પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થનો વેગ સદિશ હંમેશાં પ્રવેગ સદિશને લંબ હોય છે.
$(c)$ પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની મહત્તમ સમક્ષિતિજ અવધિ $R$ માટે,તેણે પ્રાપ્ત કરેલી મહત્તમ ઊંચાઈ $\frac{R}{4}$ છે.
$(d)$ જો $|\vec{A} \times \vec{B}| = AB$ હોય,તો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ વચ્ચેનો ખૂણો શૂન્ય હોય.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo