ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ પાણી સાથે હિંસક રીતે પ્રતિક્રિયા આપીને આગ ઉત્પન્ન કરે છે તે જાણીતું છે. શું આ કિસ્સામાં જાણીતા અગ્નિશામક $CO_2$ નો ઉપયોગ કરી શકાય? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ (જેમ કે $NaH, LiH$) પાણી સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને બેઝ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે.
પ્રતિક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ:
$MH_{(s)} + H_2O_{(l)} \to MOH_{(aq)} + H_{2(g)}$
આ પ્રતિક્રિયા હિંસક છે અને આગ ઉત્પન્ન કરે છે.
$CO_2$ એક જાણીતું અગ્નિશામક છે કારણ કે તે હવા કરતા ભારે છે અને ધાબળાની જેમ કામ કરે છે,જે આગને ડાયોક્સિજન $(O_2)$ નો પુરવઠો કાપી નાખે છે.
જો કે,ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ દ્વારા લાગેલી આગને ઓલવવા માટે $CO_2$ નો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી. કારણ કે ક્ષારીય હાઇડ્રાઇડ્સ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે અને તે $CO_2$ નું રિડક્શન કરીને કાર્બન (કાજળ) અને ધાતુના કાર્બોનેટ/ઓક્સાઇડમાં ફેરવી શકે છે,જે પ્રતિક્રિયાને વધુ વેગ આપી શકે છે અથવા વિસ્ફોટનું કારણ બની શકે છે.
$2MH + CO_2 \to M_2CO_3 + H_2$ (અથવા સમાન રિડક્શન નીપજો).
તેથી,$CO_2$ નો ઉપયોગ કરવો જોઈએ નહીં.

Explore More

Similar Questions

જ્યારે ખાંડને સાંદ્ર $H_2SO_4$ ના સંપર્કમાં લાવવામાં આવે છે,ત્યારે તે ....... ને કારણે કાળી પડી જાય છે.

ફોર્મિક એસિડને $100^{\circ}C$ તાપમાને સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે ગરમ કરતા $A$ અને $B$ બને છે. જ્યારે $Fe_2O_3$ ને $B$ સાથે સખત રીતે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે મળતી નીપજો $C$ અને $D$ છે. $C$ ને $CaCO_3$ ની મંદ $HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને પણ મેળવી શકાય છે. $D$ શું છે?

પ્રોટિયમ, ડ્યુટેરિયમ અને ટ્રિટિયમમાં રહેલા ન્યુટ્રોનની કુલ સંખ્યાનો સરવાળો કેટલો થાય?

હાઇડ્રોજનની ઇલેક્ટ્રોનીય રચનાના આધારે આવર્ત કોષ્ટકમાં તેના સ્થાનનું સમર્થન કરો.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $(A)$ તરીકે અને બીજાને કારણ $(R)$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $(A):$ ભારે પાણીનો ઉપયોગ પ્રતિક્રિયાની પદ્ધતિના અભ્યાસ માટે થાય છે.
કારણ $(R):$ $O-H$ બંધના વિભાજન માટે પ્રતિક્રિયાનો દર $O-D$ બંધ કરતા ધીમો હોય છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo