ઉષ્ણકટિબંધીય અથવા મોર્ફો પતંગિયાની પાંખો પરના સુંદર મેઘધનુષી (મેઘધનુષ જેવા) રંગોનું કારણ શું છે?

$6000 \text{ Å}$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશ $\mu = 1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પાતળી કાચની પ્લેટ પર એવી રીતે આપાત થાય છે કે જેથી પ્લેટમાં વક્રીભવન કોણ $60^{\circ}$ થાય. પરાવર્તિત કિરણના વ્યતિકરણ દ્વારા અપ્રકાશિત શલાકા (dark fringe) રચાય તે માટે પ્લેટની લઘુત્તમ જાડાઈની ગણતરી કરો.

$6000 \, \mathring{A}$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશ $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી કાચની પાતળી પ્લેટ પર એવી રીતે આપાત થાય છે કે જેથી પ્લેટમાંનો વક્રીભવન ખૂણો $60^\circ$ થાય. પ્લેટની એવી લઘુત્તમ જાડાઈ શોધો કે જેથી પ્લેટ પરાવર્તનથી અપ્રકાશિત (dark) દેખાય.

નીચેની આકૃતિ માઇક્રોસ્કોપ સ્લાઇડ અને ગ્લાસ બ્લોક વચ્ચે પ્રવાહીની ફાચર (wedge) દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વ્યતિકરણ ભાત જોવા માટેની ગોઠવણી છે. મેળવેલ વ્યતિકરણ ભાત સમાન અંતરે રહેલી સમાંતર શલાકાઓની બનેલી છે. શલાકાનું અંતર (અથવા શલાકાની પહોળાઈ) $\beta$ નીચેનામાંથી કયા ફેરફાર દ્વારા ઘટાડી શકાય છે? (એક સમયે એક જ ફેરફાર ધ્યાનમાં લો).

બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં,ફ્રિન્જની પહોળાઈ $0.6 \ mm$ છે. મધ્યસ્થ પ્રકાશિત ફ્રિન્જની એક જ બાજુએ આવેલા $6^{th}$ અપ્રકાશિત ફ્રિન્જ અને $8^{th}$ પ્રકાશિત ફ્રિન્જ વચ્ચેનું અંતર કેટલું હશે ($mm$ માં)?

બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,$\lambda$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. બે સુસંબદ્ધ ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર $d$ અચળ રાખવામાં આવે છે. જો સ્લિટ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $D$ ને $D_1, D_2, D_3$ અને $D_4$ તરીકે બદલવામાં આવે અને અનુરૂપ માપેલ ફ્રિન્જની પહોળાઈ $Z_1, Z_2, Z_3$ અને $Z_4$ હોય,તો: