પ્રક્રિયાના ગતિકીય અભ્યાસ દરમિયાન નીચેના પરિણામો પ્રાપ્ત થયા છે:
$2 A + B \rightarrow C + D$
પ્રયોગ $[A] / mol \, L^{-1}$ $[B] / mol \, L^{-1}$ $D$ ના નિર્માણનો પ્રારંભિક દર $/ mol \, L^{-1} \, min^{-1}$
$I$ $0.1$ $0.1$ $6.0 \times 10^{-3}$
$II$ $0.3$ $0.2$ $7.2 \times 10^{-2}$
$III$ $0.3$ $0.4$ $2.88 \times 10^{-1}$
$IV$ $0.4$ $0.1$ $2.40 \times 10^{-2}$

પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ અને વેગ અચળાંક નક્કી કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $A$ ની સાપેક્ષમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ $x$ છે અને $B$ ની સાપેક્ષમાં $y$ છે.
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ આ મુજબ છે:
વેગ $= k [A]^x [B]^y$
પ્રાયોગિક માહિતી મુજબ:
$6.0 \times 10^{-3} = k [0.1]^x [0.1]^y$ $(i)$
$7.2 \times 10^{-2} = k [0.3]^x [0.2]^y$ $(ii)$
$2.88 \times 10^{-1} = k [0.3]^x [0.4]^y$ $(iii)$
$2.40 \times 10^{-2} = k [0.4]^x [0.1]^y$ $(iv)$
સમીકરણ $(iv)$ ને $(i)$ વડે ભાગતા:
$\frac{2.40 \times 10^{-2}}{6.0 \times 10^{-3}} = \frac{k [0.4]^x [0.1]^y}{k [0.1]^x [0.1]^y}$
$4 = (\frac{0.4}{0.1})^x$ $\Rightarrow 4 = 4^x$ $\Rightarrow x = 1$
સમીકરણ $(iii)$ ને $(ii)$ વડે ભાગતા:
$\frac{2.88 \times 10^{-1}}{7.2 \times 10^{-2}} = \frac{k [0.3]^x [0.4]^y}{k [0.3]^x [0.2]^y}$
$4 = (\frac{0.4}{0.2})^y$ $\Rightarrow 4 = 2^y$ $\Rightarrow 2^2 = 2^y$ $\Rightarrow y = 2$
આમ,વેગ નિયમ છે: વેગ $= k [A] [B]^2$
પ્રયોગ $I$ નો ઉપયોગ કરીને વેગ અચળાંક $k$ ની ગણતરી:
$k = \frac{6.0 \times 10^{-3}}{(0.1) (0.1)^2} = 6.0 \, L^2 \, mol^{-2} \, min^{-1}$

Explore More

Similar Questions

$HCl$ ની હાજરીમાં,સુક્રોઝનું જળવિભાજન ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝમાં થાય છે. સુક્રોઝની સાંદ્રતા $1 \ hour$ માં $0.4 \ M$ થી ઘટીને $0.2 \ M$ અને $2 \ hours$ માં $0.1 \ M$ જોવા મળી હતી. પ્રક્રિયાનો ક્રમ શું છે?

નીચે આપેલા આલેખ માટે,પ્રક્રિયાના ક્રમ અંગે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા દ્વિતીય ક્રમની પ્રક્રિયા છે?

પ્રક્રિયા $X + Y \to Z$ માટે,$\text{rate} \propto [X]$ છે. તો $(i)$ આણ્વિકતા (molecularity) અને $(ii)$ પ્રક્રિયાનો ક્રમ (order of reaction) શું હશે?

$X + Y \rightarrow XY$ પ્રક્રિયાનો કુલ ક્રમ $3$ છે. $X$ ની સાપેક્ષે પ્રક્રિયાનો ક્રમ $2$ છે. આ પ્રક્રિયા માટે વિકલનીય વેગ સમીકરણ જણાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo