"સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય સરેરાશ ઝડપ જેટલું હોય છે". આ વિધાન હંમેશા સાચું નથી અને હંમેશા ખોટું પણ નથી. ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક કાર સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે તેમ ધારો. ધારો કે કાર $O$ થી $P$ સુધી $18 \, s$ માં જાય છે અને ત્યારબાદ $P$ થી $Q$ સુધી $6 \, s$ માં પાછી ફરે છે.
કિસ્સો $1$: $O$ થી $P$ સુધીની ગતિ
કુલ અંતર = $OP = 360 \, m$
કુલ સ્થાનાંતર = $360 \, m - 0 \, m = 360 \, m$
લાગતો સમય = $18 \, s$
સરેરાશ ઝડપ = $\frac{\text{કુલ અંતર}}{\text{કુલ સમય}} = \frac{360}{18} = 20 \, ms^{-1}$
સરેરાશ વેગ = $\frac{\text{કુલ સ્થાનાંતર}}{\text{કુલ સમય}} = \frac{360}{18} = 20 \, ms^{-1}$
અહીં, સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય સરેરાશ ઝડપ જેટલું છે.
કિસ્સો $2$: $O$ થી $P$ અને ત્યારબાદ $Q$ સુધીની ગતિ
કુલ અંતર = $OP + PQ = 360 + (360 - 240) = 360 + 120 = 480 \, m$
કુલ સ્થાનાંતર = $OQ = 240 \, m - 0 \, m = 240 \, m$
કુલ સમય = $18 \, s + 6 \, s = 24 \, s$
સરેરાશ ઝડપ = $\frac{480}{24} = 20 \, ms^{-1}$
સરેરાશ વેગ = $\frac{240}{24} = 10 \, ms^{-1}$
અહીં, સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય $(10 \, ms^{-1})$ એ સરેરાશ ઝડપ $(20 \, ms^{-1})$ જેટલું નથી.
આમ, આ વિધાન હંમેશા સાચું નથી અને હંમેશા ખોટું પણ નથી.

Explore More

Similar Questions

એક કાર બે સ્થળો વચ્ચેના અંતરનો પ્રથમ અડધો ભાગ $40 \text{ km/h}$ ની ઝડપે અને બીજો અડધો ભાગ $50 \text{ km/h}$ ની ઝડપે કાપે છે. કારની સરેરાશ ઝડપ છે ($text{ km/h}$ માં)

એક મોટરસાયકલ સવાર $30\, m/s$ ની સમાન ઝડપે અમુક અંતર કાપે છે અને તરત જ પાછા ફરીને $20\, m/s$ ની સમાન ઝડપે શરૂઆતના બિંદુએ પાછો આવે છે. તો મોટરસાયકલની સરેરાશ ઝડપ ..........$m/s$ છે :-

એક પદાર્થ તેના કાપેલા પથના પ્રથમ,બીજા અને ત્રીજા એક-તૃતીયાંશ અંતર માટે અનુક્રમે $v$,$2v$ અને $3v$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. તેની સરેરાશ ઝડપ કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

એક માણસ તેના ઘરેથી $2.5 \; km$ દૂર આવેલા બજાર સુધી $5 \; km \; h^{-1}$ ની ઝડપે સીધા રસ્તા પર ચાલે છે. બજાર બંધ હોવાનું જણાતા,તે તરત જ પાછો ફરે છે અને $7.5 \; km \; h^{-1}$ ની ઝડપે ઘરે પાછો આવે છે. $0$ થી $50 \; min$ ના સમયગાળા દરમિયાન માણસની સરેરાશ ઝડપ ($km/h$ માં) કેટલી હશે?

એક કાર સુરેખ રસ્તા પર કુલ અંતરનો $\frac{1}{3}$ ભાગ $20 \, km/hr$ ની ઝડપે અને બાકીનું અંતર $60 \, km/hr$ ની ઝડપે કાપે છે. તો કારની સરેરાશ ઝડપ $km/hr$ માં કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo