પ્રકાશના તરંગોમાં વ્યતિકરણ (interference) અને વિવર્તન (diffraction) ની ઘટનામાં મુખ્ય તફાવત એ છે કે
- Aવિવર્તન એ સમાન તરંગાગ્રહમાંથી આવતા પ્રકાશની આંતરક્રિયાને કારણે છે,જ્યારે વ્યતિકરણ એ સમાન સ્ત્રોતમાંથી મેળવેલા બે તરંગોની આંતરક્રિયા છે.
- Bવિવર્તન એ સમાન તરંગાગ્રહમાંથી આવતા પ્રકાશની આંતરક્રિયાને કારણે છે,જ્યારે વ્યતિકરણ એ બે અલગ સ્ત્રોતોમાંથી આવતા તરંગોની આંતરક્રિયા છે.
- Cવિવર્તન એ સમાન સ્ત્રોતમાંથી મેળવેલા તરંગોની આંતરક્રિયાને કારણે છે,જ્યારે વ્યતિકરણ એ સમાન તરંગાગ્રહમાંથી પ્રકાશનું વાંકું વળવું છે.
- Dવિવર્તન એ સ્ત્રોતમાંથી પરાવર્તિત તરંગોને કારણે થાય છે જ્યારે વ્યતિકરણ એ સપાટી પરથી તરંગોના વક્રીભવનને કારણે થાય છે.
Explore More
Similar Questions
જો $I_0$ એ સિંગલ સ્લિટ ડિફ્રેક્શન પેટર્નમાં મુખ્ય મહત્તમની તીવ્રતા હોય,તો જ્યારે સ્લિટની પહોળાઈ બમણી કરવામાં આવે ત્યારે તીવ્રતા શું હશે?
વિવર્તનની ભાતમાં, જ્યારે $\lambda$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો એકવર્ણી પ્રકાશ $a$ પહોળાઈની સ્લિટ પર આપાત થાય છે, ત્યારે પ્રથમ મહત્તમ $30^{\circ}$ પર મળે છે. સમાન તરંગલંબાઈ માટે, જો સ્લિટની પહોળાઈ બદલવામાં આવે જેથી પ્રથમ મહત્તમ $45^{\circ}$ પર મળે, તો સ્લિટની પહોળાઈમાં કેટલો ફેરફાર થયો હશે?
DifficultMHT CET 2026
View Solutionએક સ્લિટ દ્વારા ફ્રોનહોફર વિવર્તનમાં,સ્લિટની પહોળાઈ $0.01 \ cm$ છે. જો સ્લિટ પર લંબરૂપે આપાત થતા પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $5000 \ \mathring{A}$ હોય,તો મધ્યસ્થ અધિક્તમની મધ્ય રેખાથી બીજા અધિક્તમનું કોણીય અંતર . . . . . . $\text{rad}$ છે.
બે સ્લિટ્સ એકબીજાથી $1 \,mm$ દૂર છે અને પડદો સ્લિટ્સથી $1 \,m$ દૂર રાખેલ છે. $500 \,nm$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. સિંગલ સ્લિટ પેટર્નના મધ્યસ્થ અધિક્તમની અંદર ડબલ સ્લિટ પેટર્નના $10$ અધિક્તમ મેળવવા માટે દરેક સ્લિટની પહોળાઈ $\ldots \ldots \ldots \times 10^{-4} \,m$ છે.
DifficultJEE MAIN 2024
View Solutionએક વર્તુળાકાર ડિસ્કને સાંકડા સ્ત્રોતની સામે મૂકવામાં આવે છે. જ્યારે અવલોકન બિંદુ ડિસ્કથી $1 \, m$ ના અંતરે હોય,ત્યારે ડિસ્ક પ્રથમ $HPZ$ (હાફ પિરિયડ ઝોન) ને આવરી લે છે. આ બિંદુએ તીવ્રતા $I_0$ છે. ડિસ્કથી $25 \, cm$ ના અંતરે આવેલા બિંદુએ તીવ્રતા કેટલી હશે?
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo