Medium
ચોક્કસ તાપમાને $2 NO_{(g)} + Cl_{2_{(g)}} \rightarrow 2 NOCl_{(g)}$ પ્રક્રિયાના વિકલનીય વેગ નક્કી કરવા માટેના ત્રણ પ્રાયોગિક ડેટા નીચે મુજબ છે. (નોંધ: ડેટા ટેબલ ખૂટે છે,આ પ્રક્રિયા માટે પ્રમાણિત મૂલ્યો ધારી લેતા: $Exp 1: [NO]=0.1, [Cl_2]=0.1, Rate=0.18$; $Exp 2: [NO]=0.1, [Cl_2]=0.2, Rate=0.36$; $Exp 3: [NO]=0.2, [Cl_2]=0.1, Rate=0.72$).
$(a)$ પ્રક્રિયાનો વિકલનીય વેગ નિયમ તારવો.
$(b)$ પ્રક્રિયાનો ક્રમ ગણો.
$(c)$ વેગ અચળાંકનું મૂલ્ય ગણો.
$(a)$ પ્રક્રિયાનો વિકલનીય વેગ નિયમ તારવો.
$(b)$ પ્રક્રિયાનો ક્રમ ગણો.
$(c)$ વેગ અચળાંકનું મૂલ્ય ગણો.
(C) વિકલનીય વેગ નિયમ આ મુજબ છે: $-\frac{1}{2} \frac{d[NO]}{dt} = -\frac{d[Cl_2]}{dt} = k[NO]^x[Cl_2]^y$.
$(b)$ $Exp 1$ અને $Exp 2$ ની સરખામણી કરતા: $[NO]$ અચળ રાખીને,$[Cl_2]$ બમણું કરતા વેગ બમણો થાય છે,તેથી $y=1$. $Exp 1$ અને $Exp 3$ ની સરખામણી કરતા: $[Cl_2]$ અચળ રાખીને,$[NO]$ બમણું કરતા વેગ ચાર ગણો થાય છે,તેથી $x=2$. વેગ નિયમ $Rate = k[NO]^2[Cl_2]^1$ છે. પ્રક્રિયાનો ક્રમ $= 2 + 1 = 3$.
$(c)$ $Exp 1$ નો ઉપયોગ કરતા: $0.18 = k(0.1)^2(0.1)^1$ $\Rightarrow 0.18 = k(0.001)$ $\Rightarrow k = 180 \ L^2 \ mol^{-2} \ s^{-1}$.
$(b)$ $Exp 1$ અને $Exp 2$ ની સરખામણી કરતા: $[NO]$ અચળ રાખીને,$[Cl_2]$ બમણું કરતા વેગ બમણો થાય છે,તેથી $y=1$. $Exp 1$ અને $Exp 3$ ની સરખામણી કરતા: $[Cl_2]$ અચળ રાખીને,$[NO]$ બમણું કરતા વેગ ચાર ગણો થાય છે,તેથી $x=2$. વેગ નિયમ $Rate = k[NO]^2[Cl_2]^1$ છે. પ્રક્રિયાનો ક્રમ $= 2 + 1 = 3$.
$(c)$ $Exp 1$ નો ઉપયોગ કરતા: $0.18 = k(0.1)^2(0.1)^1$ $\Rightarrow 0.18 = k(0.001)$ $\Rightarrow k = 180 \ L^2 \ mol^{-2} \ s^{-1}$.
Explore More
Similar Questions
પ્રક્રિયા $2 A + B \longrightarrow D + E$ માટે,નીચે મુજબની ક્રિયાવિધિ સૂચવવામાં આવી છે: $A + B \longrightarrow C + D$ (ધીમું) અને $A + C \longrightarrow E$ (ઝડપી). વેગ નિયમ નક્કી કરો.
........ પ્રક્રિયાનું પ્રાયોગિક રીતે નિર્ધારણ કરી શકાતું નથી.
ક્લોરિન અને નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ વચ્ચેની પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો:
$Cl_{2(g)} + 2NO_{(g)} \rightarrow 2NOCl_{(g)}$
બંને પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા બમણી કરવાથી,પ્રક્રિયાનો વેગ $8$ ગણો વધે છે. જો કે,જો માત્ર $Cl_2$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે,તો વેગ $2$ ગણો વધે છે. $NO$ ની સાપેક્ષમાં આ પ્રક્રિયાનો ક્રમ કેટલો છે?
$Cl_{2(g)} + 2NO_{(g)} \rightarrow 2NOCl_{(g)}$
બંને પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા બમણી કરવાથી,પ્રક્રિયાનો વેગ $8$ ગણો વધે છે. જો કે,જો માત્ર $Cl_2$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે,તો વેગ $2$ ગણો વધે છે. $NO$ ની સાપેક્ષમાં આ પ્રક્રિયાનો ક્રમ કેટલો છે?
MediumNEET 2017
View Solutionપ્રક્રિયાના ગતિકીય અભ્યાસ દરમિયાન નીચેના પરિણામો પ્રાપ્ત થયા છે: $2 \ NO + 2 \ H_2 \longrightarrow N_2 + 2 \ H_2O$
પ્રયોગ $\frac{-d[NO]}{dt} \ (mol \ L^{-1} \ s^{-1})$ $[NO] \ (mol \ L^{-1})$ $[H_2] \ (mol \ L^{-1})$ $1$ $4.8 \times 10^{-5}$ $1 \times 10^{-2}$ $1 \times 10^{-3}$ $2$ $43.2 \times 10^{-5}$ $3 \times 10^{-2}$ $1 \times 10^{-3}$ $3$ $86.4 \times 10^{-5}$ $3 \times 10^{-2}$ $2 \times 10^{-3}$
| પ્રયોગ | $\frac{-d[NO]}{dt} \ (mol \ L^{-1} \ s^{-1})$ | $[NO] \ (mol \ L^{-1})$ | $[H_2] \ (mol \ L^{-1})$ |
| $1$ | $4.8 \times 10^{-5}$ | $1 \times 10^{-2}$ | $1 \times 10^{-3}$ |
| $2$ | $43.2 \times 10^{-5}$ | $3 \times 10^{-2}$ | $1 \times 10^{-3}$ |
| $3$ | $86.4 \times 10^{-5}$ | $3 \times 10^{-2}$ | $2 \times 10^{-3}$ |
$S + Nu \rightarrow \text{product}$ પ્રક્રિયા માટે નીચેના પરિણામો પ્રાપ્ત થાય છે. આ પ્રક્રિયા કઈ પ્રક્રિયા પદ્ધતિ (mechanism) દ્વારા થાય છે?
પ્રયોગ $[S]$ $[Nu]$ દર $1$ $0.1$ $0.1$ $2.2 \times 10^{-3}$ $2$ $0.2$ $0.1$ $4.4 \times 10^{-3}$ $3$ $0.1$ $0.2$ $4.4 \times 10^{-3}$
| પ્રયોગ | $[S]$ | $[Nu]$ | દર |
|---|---|---|---|
| $1$ | $0.1$ | $0.1$ | $2.2 \times 10^{-3}$ |
| $2$ | $0.2$ | $0.1$ | $4.4 \times 10^{-3}$ |
| $3$ | $0.1$ | $0.2$ | $4.4 \times 10^{-3}$ |
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo