આ પ્રશ્નમાં એક ફકરો છે અને ત્યારબાદ બે વિધાનો,વિધાન $- 1$ અને વિધાન $- 2$ આપેલા છે. વિધાનો પછી આપેલા ચાર વિકલ્પોમાંથી,વિધાનોનું વર્ણન કરતો સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
એક સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સની બહિર્ગોળ સપાટીને સમતલ કાચની પ્લેટ પર મૂકીને હવાનું પાતળું પડ બનાવવામાં આવે છે. એકવર્ણી પ્રકાશ સાથે,આ પડ ઉપરની (બહિર્ગોળ) સપાટી અને નીચેની (કાચની પ્લેટ) સપાટી પરથી પરાવર્તિત પ્રકાશને કારણે વ્યતિકરણ ભાત આપે છે.
વિધાન $- 1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચ પ્લેટની આંતર સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે પરાવર્તિત તરંગમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન $- 2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અંધારું (dark) હોય છે.

  • A
    વિધાન $- 1$ સાચું છે,વિધાન $- 2$ સાચું છે,વિધાન $- 2$ એ વિધાન $- 1$ ની સાચી સમજૂતી છે.
  • B
    વિધાન $- 1$ સાચું છે,વિધાન $- 2$ સાચું છે,વિધાન $- 2$ એ વિધાન $- 1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
  • C
    વિધાન $- 1$ ખોટું છે,વિધાન $- 2$ સાચું છે.
  • D
    વિધાન $- 1$ સાચું છે,વિધાન $- 2$ ખોટું છે.

Explore More

Similar Questions

$5890 \; \mathring{A}$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ એક પાતળા હવાના પડ પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. પડની ન્યૂનતમ જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ જેથી પરાવર્તિત પ્રકાશમાં પડ અંધારું (dark) દેખાય?

Difficult
View Solution

બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં, $5000 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને $100 \text{ cm}$ ના અંતરે રાખેલા પડદા પર સ્થાયી વ્યતિકરણ ભાત જોવા મળે છે. સ્લિટના આભાસી ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર બદલ્યા વગર, પ્રકાશના સ્ત્રોતને $6400 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા સ્ત્રોત દ્વારા બદલવામાં આવે છે. હવે, શલાકાની પહોળાઈને તેના પ્રારંભિક મૂલ્ય કરતા $20\%$ ઘટાડવા માટે, પડદાને કેટલો ખસેડવો જોઈએ?

પાતળી સાબુની ફિલ્મ પર જોવા મળતી ઘેરી અને રંગીન ભાત શેના કારણે હોય છે?

વિધાન: પ્રથમ દ્રષ્ટિએ,મોર્ફો પતંગિયાની પાંખની ઉપરની સપાટી સુંદર વાદળી-લીલી દેખાય છે. જો પવન ફૂંકાય તો રંગ બદલાય છે.
કારણ: પાંખમાં રહેલા વિવિધ રંગદ્રવ્યો પ્રકાશને અલગ-અલગ ખૂણે પરાવર્તિત કરે છે.

$2.0$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક પારદર્શક ફિલ્મ $1.45$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી કાચની સ્લેબ પર લગાવવામાં આવે છે। $550 \ \text{nm}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા લીલા પ્રકાશના મહત્તમ પ્રસરણ માટે ફિલ્મની લઘુત્તમ જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ ($\text{nm}$ માં)? [ધારો કે પ્રકાશ કાચની સપાટી પર લગભગ લંબરૂપે આપાત થાય છે।]

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo