આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $R$ જેટલી સમાન વક્રતા ત્રિજ્યા અને $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી બે અંતર્ગોળ વક્રીભવનકારક સપાટીઓ હવામાં એકબીજાની સામે રાખેલી છે. એક બિંદુવત પદાર્થ $O$ ને $P$ અને $B$ ની વચ્ચે મધ્યમાં મૂકવામાં આવે છે. દરેક વક્રીભવનકારક સપાટી દ્વારા બનતા $O$ ના પ્રતિબિંબો વચ્ચેનું અંતર કેટલું હશે ($R$ માં)?

  • A
    $0.214$
  • B
    $0.114$
  • C
    $0.411$
  • D
    $0.124$

Explore More

Similar Questions

વિસ્તાર $I$ અને $II$ ને $25\, \text{cm}$ ત્રિજ્યા ધરાવતી ગોળીય સપાટી દ્વારા અલગ કરવામાં આવે છે. એક વસ્તુને વિસ્તાર $I$ માં સપાટીથી $40\, \text{cm}$ ના અંતરે રાખવામાં આવી છે. સપાટીથી પ્રતિબિંબનું અંતર $.....\, \text{cm}$ છે.

પાણીમાં (વક્રીભવનાંક $\mu_1 = 4/3$) ગતિ કરતું પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપુંજ પાણીમાં રહેલા $R = 2 \, cm$ ત્રિજ્યાના ગોળાકાર હવાના પરપોટા દ્વારા વક્રીભવન પામે છે. પ્રકાશના કિરણો પેરાક્સિયલ (paraxial) છે તેમ ધારીને,પ્રથમ સપાટી પર વક્રીભવનને કારણે મળતા પ્રતિબિંબનું સ્થાન શોધો:

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા કાચના ગોળાની સામે $P$ બિંદુએ એક બિંદુવત વસ્તુ રાખેલ છે. તેનું પ્રતિબિંબ $Q$ આગળ એવી રીતે રચાય છે કે જેથી $PO = QO$ થાય. કાચના ગોળાના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $1.4$ છે. અંતર $PO$ કેટલું હશે?

એક સમાન જાડાઈ અને $n_1=1.4$ વક્રીભવનાંક ધરાવતું પારદર્શક પાતળું પડ,$n_2=1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા લાંબા નક્કર કાચના નળાકારના એક છેડે $R$ ત્રિજ્યાની બહિર્ગોળ ગોળાકાર સપાટી પર લગાવેલું છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. નળાકારની અક્ષને સમાંતર પ્રકાશના કિરણો જે હવામાંથી કાચમાં પડમાંથી પસાર થાય છે તે પડથી $f_1$ અંતરે કેન્દ્રિત થાય છે,જ્યારે કાચમાંથી હવામાં જતા પ્રકાશના કિરણો પડથી $f_2$ અંતરે કેન્દ્રિત થાય છે. તો:
$(A)$ $|f_1|=3R$
$(B)$ $|f_1|=2.8R$
$(C)$ $|f_2|=2R$
$(D)$ $|f_2|=1.4R$

જ્યારે હવામાં રહેલા બિંદુવત સ્ત્રોતમાંથી પ્રકાશ $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી ગોલીય કાચની સપાટી પર પડે છે,ત્યારે કાચની સપાટીથી $100 \ cm$ અંતરે પ્રતિબિંબ રચાય છે. પ્રકાશના સ્ત્રોતનું કાચની સપાટીથી અંતર $100 \ cm$ છે. તો વક્રતા ત્રિજ્યા કેટલી હશે ($cm$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo