બે વિદ્યાર્થીઓ બે આપેલા અવરોધો $R_{1}$ અને $R_{2}$ ના શ્રેણી અને સમાંતર જોડાણ પર પ્રયોગો કરે છે અને નીચે મુજબના $V-I$ અને $I-V$ આલેખ દોરે છે. 'શ્રેણી' (series) અને 'સમાંતર' (parallel) શબ્દોના સંદર્ભમાં કયો/કયા આલેખ યોગ્ય રીતે નામનિર્દેશિત છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) શ્રેણી જોડાણમાં,સમતુલ્ય અવરોધ $R_{s} = R_{1} + R_{2}$ એ વ્યક્તિગત અવરોધો કરતા વધારે હોય છે. સમાંતર જોડાણમાં,સમતુલ્ય અવરોધ $R_{p} = (R_{1}R_{2}) / (R_{1} + R_{2})$ એ વ્યક્તિગત અવરોધો કરતા ઓછો હોય છે.
$1$. $V-I$ આલેખ માટે (ઉપરનો): આલેખનો ઢાળ અવરોધ $(R = V/I)$ દર્શાવે છે. કારણ કે $R_{s} > R_{p}$,'શ્રેણી' માટેની રેખાનો ઢાળ 'સમાંતર' માટેની રેખા કરતા વધારે હોવો જોઈએ. આમ,ઉપરનો આલેખ યોગ્ય રીતે નામનિર્દેશિત છે.
$2$. $I-V$ આલેખ માટે (નીચેનો): આલેખનો ઢાળ વાહકતા $(1/R = I/V)$ દર્શાવે છે. કારણ કે $R_{s} > R_{p}$,સમાંતર જોડાણની વાહકતા $(1/R_{p})$ એ શ્રેણી જોડાણની વાહકતા $(1/R_{s})$ કરતા વધારે હોય છે. તેથી,'સમાંતર' માટેની રેખાનો ઢાળ 'શ્રેણી' માટેની રેખા કરતા વધારે હોવો જોઈએ. આમ,નીચેનો આલેખ પણ યોગ્ય રીતે નામનિર્દેશિત છે.
નિષ્કર્ષ: બંને આલેખ યોગ્ય રીતે નામનિર્દેશિત છે.

Explore More

Similar Questions

એક ઇલેક્ટ્રિક ગીઝર $220 \; V$ ની લાઇન સાથે જોડતાં $1$ કલાકમાં $4.4 \; kWh$ વિદ્યુત-ઉર્જા વાપરે છે, તો ગીઝરનો અવરોધ કેટલો હશે?

બેટરી સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલા ત્રણ અવરોધો ધરાવતા પરિપથના દરેક ભાગમાંથી સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે,તે તમે પ્રયોગની મદદથી કેવી રીતે સાબિત કરશો?

ઓમના નિયમ મુજબ,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

$(a)$ વિદ્યુત પરિપથ એટલે શું?
$(b)$ એક એમ્પિયરનો વિદ્યુતપ્રવાહ રચવા માટે દર સેકન્ડે વહેતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યાની ગણતરી કરો. ઇલેક્ટ્રોન પરનો વિદ્યુતભાર $1.6 \times 10^{-19} \ C$ છે.
$(c)$ ઓહ્મના નિયમનો અભ્યાસ કરવા માટે એક વિદ્યુત પરિપથ દોરો. વિદ્યુતપ્રવાહ અને વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે વપરાતા પરિપથના ઘટકોને નામનિર્દેશિત કરો.

વિદ્યુત પરિપથ એટલે શું? બે કોષોની બેટરી,એક અવરોધક,એક એમીટર અને પ્લગ કળ ધરાવતો વિદ્યુત પરિપથ દર્શાવતી આકૃતિ દોરો જ્યારે પરિપથ બંધ હોય.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo