જળ પ્રદૂષણના મુખ્ય કારણો કયા છે? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જળ પ્રદૂષણ ઘણી માનવીય પ્રવૃત્તિઓના પરિણામે ઉદ્ભવે છે,જે પાણીમાં ઘણી અનિચ્છનીય પદાર્થોની હાજરી તરફ દોરી જાય છે. મુખ્ય જળ પ્રદૂષકો અને તેમના સ્ત્રોતો નીચે મુજબ છે:
પ્રદૂષક સ્ત્રોત
સૂક્ષ્મ જીવો ઘરગથ્થુ ગટરનું પાણી
કાર્બનિક કચરો ઘરગથ્થુ ગટર,મૃત પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓ,પ્રાણીઓના મળમૂત્ર અને કચરો,ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગોમાંથી નીકળતો કચરો
વનસ્પતિ પોષક તત્વો રાસાયણિક ખાતરો
ઝેરી ભારે ધાતુઓ રાસાયણિક કારખાનાઓ અને ઉદ્યોગો
અવક્ષેપ (Sediments) સ્ટ્રીપ માઇનિંગ અને જમીનનું ધોવાણ
કીટનાશકો ફૂગ,જીવાત અને નીંદણ મારવા માટે વપરાતા રસાયણો
રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થો યુરેનિયમ ધરાવતા ખનિજોનું ખનન
ગરમી ઉદ્યોગોમાં ઠંડક માટે વપરાતું પાણી

મુખ્ય પ્રદૂષકોની ભૂમિકા નીચે મુજબ છે:
$1$. રોગકારક જીવો: આ જળ પ્રદૂષકોમાં બેક્ટેરિયા અને અન્ય સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. તેઓ પ્રાણીઓના મળમૂત્ર અને ઘરગથ્થુ ગટર દ્વારા પાણીમાં પ્રવેશે છે. માનવ મળમાં હાજર બેક્ટેરિયા (ઉદાહરણ તરીકે,$Escherichia \ coli$ અને $Streptococcus \ faecalis$) જઠરાંત્રિય રોગોનું કારણ બને છે.
$2$. કાર્બનિક કચરો: આ બાયોડિગ્રેડેબલ કચરો છે જે રન-ઓફના પરિણામે પાણીને પ્રદૂષિત કરે છે. પાણીમાં વધારાના કાર્બનિક કચરાની હાજરી પાણીમાં ઓગળેલા ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઘટાડે છે. ઓગળેલા ઓક્સિજનના આ ઘટાડાને કારણે જળચર જીવનને નુકસાન થાય છે.
$3$. રાસાયણિક પ્રદૂષકો: આ પાણીમાં દ્રાવ્ય રસાયણો છે જેમ કે કેડમિયમ,પારો,નિકલ વગેરે જેવી ભારે ધાતુઓ. આ રસાયણોની હાજરી (સહનશીલતા મર્યાદાથી ઉપર) કિડની,મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર અને લીવરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

Explore More

Similar Questions

એક માણસ મ્યુનિસિપાલિટીનું પાણી વાપરે છે. પાણીની અછતને કારણે તે ભૂગર્ભ જળનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કરે છે. તેને વિરેચક અસર (laxative effect) અનુભવાય છે. તો તેનું કારણ શું હોઈ શકે?

નીચેનામાંથી કયું ઓઝોન સ્તરમાં છિદ્રો બનાવે છે?

મિનામાતા રોગ માટે જવાબદાર ધાતુ આયન કયો છે?

પ્રદૂષિત હવામાં રહેલ મિથેન ઓઝોન સાથે પ્રક્રિયા કરીને કયા સંયોજનો બનાવે છે?

ઓટોમોબાઇલ એન્જીનમાં પેટ્રોલ અથવા ડીઝલના અપૂર્ણ દહનની પરખ નીચેનામાંથી કોની હાજરી દ્વારા સૌથી સારી રીતે કરી શકાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo