$sp$ સંકરણ એટલે શું? તેની લાક્ષણિકતાઓ જણાવો.

વ્યાખ્યા: એક જ પરમાણુની એક $s$ કક્ષક અને એક $p$ કક્ષકના મિશ્રણથી બે સમાન સંકર કક્ષકો બનવાની પ્રક્રિયાને $sp$-સંકરણ કહેવામાં આવે છે.
લાક્ષણિકતાઓ:
- દરેક $sp$-સંકર કક્ષકમાં $50\%$ $s$-લક્ષણ અને $50\%$ $p$-લક્ષણ જોવા મળે છે.
- બંને સમાન $sp$-સંકર કક્ષકો $Z$-અક્ષ પર એકબીજાની વિરુદ્ધ દિશામાં $180^{\circ}$ ના ખૂણે ગોઠવાયેલી હોય છે.
- બે $sp$-સંકર કક્ષકો $Z$-અક્ષ પર વિરુદ્ધ દિશામાં મોટી ધન લોબ અને નાની ઋણ લોબ સાથે ગોઠવાય છે. આ વધુ અસરકારક ઓવરલેપિંગ પૂરું પાડે છે,જેના પરિણામે મજબૂત બંધ બને છે.
- જે અણુમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ $sp$-સંકરિત હોય અને તે સીધો અન્ય બે પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલો હોય,તેનો આકાર રેખીય હોય છે.