$GM$ પાક એટલે શું? ભારતમાં ઉગાડવામાં આવતા આવા કોઈપણ એક પાકનું નામ આપો.

નીચેનામાંથી કઈ માછલી સપાટી પર ખોરાક લેતી માછલી (surface feeder) છે?

પશુપાલન નીચેના હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે:
$(i)$ દૂધ ઉત્પાદન
$(ii)$ ખેતીકામ
$(iii)$ માંસ ઉત્પાદન
$(iv)$ ઈંડાનું ઉત્પાદન

ભારતમાં લગભગ $45 \%$ ખેતીલાયક જમીન પિયત વગરની છે,અને વરસાદની અછતને કારણે ઘણીવાર પાક નિષ્ફળ જાય છે,જેનાથી દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે. આ પરિસ્થિતિએ ગ્રામજનોને વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ અને જળસ્ત્રાવ વ્યવસ્થાપનનો ઉપયોગ કરવા માટે પ્રેરિત કર્યા.
$(i)$ પિયત (Irrigation) એટલે શું?
$(ii)$ ખેતીલાયક જમીનને પાણી પૂરું પાડવા માટે અપનાવી શકાય તેવી બે અલગ-અલગ પ્રકારની સિંચાઈ પદ્ધતિઓની યાદી આપો.
$(iii)$ રાજન પાસે કયા મૂલ્યો છે જેણે ગ્રામજનોને તેમની સમસ્યા દૂર કરવામાં મદદ કરી?

ખાતરોનો વધુ પડતો ઉપયોગ પર્યાવરણ માટે શા માટે હાનિકારક છે?

આંતરદેશીય મત્સ્યઉદ્યોગ (Inland fisheries) અને દરિયાઈ મત્સ્યઉદ્યોગ (Marine fisheries) વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ કરો.