અધિશોષણ સમતાપી (adsorption isotherm) એટલે શું? ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપીનું વર્ણન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
અચળ તાપમાને $(T)$ વાયુના દબાણ $(P)$ ની સામે અધિશોષણની માત્રા $\left(\frac{x}{m}\right)$ વચ્ચેના આલેખને અધિશોષણ સમતાપી કહેવામાં આવે છે.
ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપી:
ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપી એ ચોક્કસ તાપમાને ઘન અધિશોષકના એકમ દળ દ્વારા અધિશોષિત વાયુના જથ્થા અને દબાણ વચ્ચેનો પ્રાયોગિક સંબંધ આપે છે.
આલેખ પરથી સ્પષ્ટ છે કે દબાણ $P_{s}$ પર,$\frac{x}{m}$ મહત્તમ મૂલ્ય પ્રાપ્ત કરે છે. $P_{s}$ ને સંતૃપ્ત દબાણ કહેવામાં આવે છે. આલેખમાંથી હવે ત્રણ કિસ્સાઓ ઉદ્ભવે છે.
કિસ્સો $I$ - ઓછા દબાણે:
આલેખ સીધો અને ઢાળવાળો છે,જે દર્શાવે છે કે દબાણ $\frac{x}{m}$ ના સીધા પ્રમાણમાં છે:
$\frac{x}{m} \propto P$
$\frac{x}{m} = k P$ ($k$ એ અચળાંક છે)
કિસ્સો $II$ - ઉચ્ચ દબાણે:
જ્યારે દબાણ સંતૃપ્ત દબાણ કરતા વધી જાય છે,ત્યારે $\frac{x}{m}$ એ $P$ ના મૂલ્યોથી સ્વતંત્ર બની જાય છે.
$\frac{x}{m} \propto P^{0}$
$\frac{x}{m} = k P^{0}$
કિસ્સો $III$ - મધ્યવર્તી દબાણે:
મધ્યવર્તી દબાણે,$\frac{x}{m}$ એ $0$ અને $1$ ની વચ્ચેના ઘાતાંક પર આધાર રાખે છે. આ સંબંધને ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$\frac{x}{m} \propto P^{\frac{1}{n}}$
$\frac{x}{m} = k P^{\frac{1}{n}}$ $(n > 1)$
હવે,લોગ લેતા:
$\log \left(\frac{x}{m}\right) = \log k + \frac{1}{n} \log P$
$\log \left(\frac{x}{m}\right)$ અને $\log P$ વચ્ચે આલેખ દોરતા,એક સીધી રેખા મળે છે જેનો ઢાળ $\frac{1}{n}$ અને આંતરછેદ $\log k$ જેટલો હોય છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયું ઘન પદાર્થ પર વાયુના અધિશોષણ માટે ફ્રુન્ડલિચનું પ્રાયોગિક સમીકરણ દર્શાવે છે (જ્યાં $n > 1$)?

એક વાયુ માટે બે તાપમાન $T_{1}$ અને $T_{2}$ $\left(T_{1}>T_{2}\right)$ પર અધિશોષણ સમતાપી (adsorption isotherms) દર્શાવતો સાચો આલેખ પસંદ કરો :
($x-$ અધિશોષિત વાયુનું દળ ; $m-$ અધિશોષકનું દળ ; $P -$ દબાણ)

ચાર વાયુઓ $A$,$B$,$C$,અને $D$ ના ક્રાંતિક તાપમાન અનુક્રમે $5.3 \ K$,$33.2 \ K$,$126.0 \ K$,અને $154.3 \ K$ છે. ચારકોલના નિશ્ચિત જથ્થા પર તેમના અધિશોષણ માટેનો સાચો ક્રમ કયો છે?

સક્રિયકૃત ચારકોલ પર ઓક્ઝેલિક એસિડના અધિશોષણમાં,સક્રિયકૃત ચારકોલને શું કહેવામાં આવે છે?

એડસોર્બન્ટ (adsorbent) અને એડસોર્બેટ (adsorbate) વચ્ચે શું તફાવત છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo