કાર્નોટ ચક્ર એટલે શું?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કાર્નોટ ચક્ર એ $1824$ માં નિકોલસ લિયોનાર્ડ સાદી કાર્નોટ દ્વારા પ્રસ્તાવિત એક સૈદ્ધાંતિક થર્મોડાયનેમિક ચક્ર છે. તે $T_H$ (ગરમ) અને $T_C$ (ઠંડા) તાપમાન ધરાવતા બે ઉષ્મા ભંડારો વચ્ચે કાર્યરત સૌથી કાર્યક્ષમ ઉષ્મા એન્જિનનું વર્ણન કરે છે. આ ચક્ર ચાર પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયાઓનું બનેલું છે:
$1$. પ્રતિવર્તી સમતાપી વિસ્તરણ: વાયુ અચળ ઊંચા તાપમાન $T_H$ પર વિસ્તરણ પામે છે અને સ્ત્રોતમાંથી ઉષ્મા $Q_H$ શોષે છે.
$2$. પ્રતિવર્તી સમોષ્મી વિસ્તરણ: વાયુ ઉષ્માના વિનિમય વિના વિસ્તરણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે,અને તેનું તાપમાન $T_H$ થી ઘટીને $T_C$ થાય છે.
$3$. પ્રતિવર્તી સમતાપી સંકોચન: વાયુ અચળ નીચા તાપમાન $T_C$ પર સંકોચાય છે અને સિંકને ઉષ્મા $Q_C$ મુક્ત કરે છે.
$4$. પ્રતિવર્તી સમોષ્મી સંકોચન: વાયુ ઉષ્માના વિનિમય વિના સંકોચાય છે,અને તેનું તાપમાન $T_C$ થી વધીને ફરીથી $T_H$ થાય છે,આમ ચક્ર પૂર્ણ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$400\, K$ અને $800\, K$ વચ્ચે કાર્યરત કાર્નોટ એન્જિનનું પ્રતિ ચક્ર કાર્ય આઉટપુટ $1200\, J$ છે. દરેક ચક્રમાં સ્ત્રોતમાંથી એન્જિનને આપવામાં આવતી ઉષ્મા ઉર્જાનું પ્રમાણ ........... $J$ છે.

ત્રણ કાર્નોટ એન્જિન શ્રેણીમાં તાપમાન $T_1$ પરના ઉષ્મા સ્ત્રોત અને તાપમાન $T_4$ પરના ઉષ્મા સિંક વચ્ચે કાર્ય કરે છે (આકૃતિ જુઓ). આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $T_2$ અને $T_3$ તાપમાન ધરાવતા અન્ય બે રિઝર્વોયર છે,જ્યાં $T_1 > T_2 > T_3 > T_4$ છે. જો ત્રણેય એન્જિન સમાન કાર્યક્ષમતા ધરાવતા હોય,તો

પ્રથમ કિસ્સામાં,કાર્નોટ એન્જિન $300 \, K$ અને $100 \, K$ તાપમાન વચ્ચે કાર્ય કરે છે. બીજા કિસ્સામાં,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,બે એન્જિનના સંયોજનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ સંયોજનની કાર્યક્ષમતા (બીજા કિસ્સામાં) કેટલી હશે?

એક કાર્નો એન્જિન જેની કાર્યક્ષમતા $40\%$ છે,તે $500 \ K$ તાપમાને જાળવી રાખેલા સ્ત્રોતમાંથી ઉષ્મા મેળવે છે. જો $60\%$ કાર્યક્ષમતા ધરાવતું એન્જિન મેળવવું હોય,તો સમાન એક્ઝોસ્ટ (સિંક) તાપમાન માટે ઇનટેક તાપમાન કેટલું હોવું જોઈએ ($K$ માં)?

હીટ એન્જિન માટે કાર્યક્ષમતા $\eta$ નું મૂલ્ય કોની વચ્ચે હોઈ શકે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo