અપ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા (irreversible process) એટલે શું અને પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા (reversible process) એટલે શું?

(N/A) પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેને સિસ્ટમના ગુણધર્મમાં અત્યંત સૂક્ષ્મ ફેરફારો કરીને ઉલટાવી શકાય છે,જેનાથી આસપાસના વાતાવરણમાં કોઈ ફેરફારની નિશાની રહેતી નથી. આ એક આદર્શ પ્રક્રિયા છે જે દરેક તબક્કે સંતુલનમાં થાય છે.
અપ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેને આસપાસના વાતાવરણમાં કાયમી ફેરફાર કર્યા વિના તેની પ્રારંભિક સ્થિતિમાં પાછી લાવી શકાતી નથી. મોટાભાગની કુદરતી પ્રક્રિયાઓ,જેમ કે ઘર્ષણ,પ્રસરણ અને મર્યાદિત તાપમાનના તફાવત દ્વારા થતું ઉષ્માનું વહન,અપ્રતિવર્તી હોય છે.