જૂલની ઉષ્મીય અસર એટલે શું? તેને પ્રાયોગિક રીતે કેવી રીતે દર્શાવી શકાય? દૈનિક જીવનમાં તેના ચાર ઉપયોગો જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જૂલની ઉષ્મીય અસર મુજબ,જ્યારે $I$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ $R$ અવરોધ ધરાવતા વાહકમાંથી $t$ સમય માટે પસાર થાય છે,ત્યારે ઉત્પન્ન થતી ઉષ્મા $H$ નું સૂત્ર $H = I^2Rt$ છે.
પ્રાયોગિક નિદર્શન: એક જાણીતા અવરોધ $R$ ને એમીટર,બેટરી અને પ્લગ કળ સાથે શ્રેણીમાં જોડો. અવરોધની સમાંતર વોલ્ટમીટર જોડો. અવરોધમાંથી પસાર થતો વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ અને બે છેડા વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V$ માપો. ઉત્પન્ન થતી ઉષ્માને પાણીના તાપમાનમાં થતા વધારા દ્વારા અથવા $H = VIt$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને માપી શકાય છે.
દૈનિક જીવનમાં ઉપયોગો:
$1$. ઇલેક્ટ્રિક ઇસ્ત્રી
$2$. ઇલેક્ટ્રિક ટોસ્ટર
$3$. ઇલેક્ટ્રિક હીટર
$4$. ઇલેક્ટ્રિક કેટલ

Explore More

Similar Questions

એક કિલોવોટ-અવરમાં કેટલા જૂલ હોય છે?

$(a)$ $(i)$ બે બિંદુઓ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $1 \, V$ છે તેમ કહેવાનો અર્થ શું થાય? $(ii)$ $12 \, V$ ની બેટરીમાંથી પસાર થતા $5 \, C$ વિદ્યુતભારને કેટલી ઉર્જા આપવામાં આવે છે? $(b)$ વાહક તારનો અવરોધ કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે તે સમજવા માટે જરૂરી વિદ્યુત પરિપથ સાથેની પ્રવૃત્તિનું વર્ણન કરો.

Difficult
View Solution

વોલ્ટમીટર અને એમીટર વચ્ચેના બે તફાવતો કોષ્ટક સ્વરૂપે જણાવો.

પ્રમાણિત અવરોધકો (standard resistors) બનાવવા માટે મિશ્રધાતુઓનો ઉપયોગ શા માટે કરવામાં આવે છે?

$(a)$ પરિપથમાં બે બિંદુઓ વચ્ચેના વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે વપરાતા સાધનનું નામ આપો. વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવતના એકમને વિદ્યુતભાર અને કાર્યના $SI$ એકમના સંદર્ભમાં વ્યાખ્યાયિત કરો. $(i)$ ચલ અવરોધ (variable resistor) અને $(ii)$ બંધ પ્લગ કળ (closed plug key) માટેની પરિપથ સંજ્ઞાઓ દોરો.
$(b)$ નીચે બે વિદ્યુત પરિપથ $(I)$ અને $(II)$ દર્શાવેલ છે.
$(i)$ બંને પરિપથમાંથી કયા પરિપથમાં અવરોધ વધારે છે?
$(ii)$ કયા પરિપથમાંથી વધુ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે?
$(iii)$ કયા પરિપથમાં દરેક અવરોધક વચ્ચે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત સમાન હોય છે?
$(iv)$ જો $R_{1} > R_{2} > R_{3}$ હોય,તો કયા પરિપથમાં અન્ય બે અવરોધકોની સરખામણીમાં $R_{1}$ માં વધુ ઉષ્મા ઉત્પન્ન થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo