અર્ધીકરણ (Meiosis) એટલે શું? તેની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ જણાવો અને સમજાવો.

(N/A) $\Rightarrow$ લિંગી પ્રજનન દ્વારા સંતતિનું નિર્માણ બે જન્યુઓના જોડાણથી થાય છે,જેમાં દરેક જન્યુમાં રંગસૂત્રોનો સંપૂર્ણ એકકીય (haploid) સેટ હોય છે. જન્યુઓ વિશિષ્ટ દ્વિકીય (diploid) કોષોમાંથી બને છે.
$\Rightarrow$ કોષ વિભાજનનો આ વિશિષ્ટ પ્રકાર જે રંગસૂત્રોની સંખ્યાને અડધી કરે છે અને એકકીય બાળ કોષોનું નિર્માણ કરે છે,તેને અર્ધીકરણ કહેવામાં આવે છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણ લિંગી પ્રજનન કરતા સજીવોના જીવનચક્રમાં એકકીય તબક્કાનું ઉત્પાદન સુનિશ્ચિત કરે છે,જ્યારે ફલન દ્વિકીય તબક્કાને પુનઃસ્થાપિત કરે છે.
$\Rightarrow$ વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓમાં,જન્યુજનન દરમિયાન અર્ધીકરણ એકકીય જન્યુઓના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણમાં કોષકેન્દ્ર અને કોષ વિભાજનના બે ક્રમિક ચક્રનો સમાવેશ થાય છે,જેને અર્ધીકરણ $I$ અને અર્ધીકરણ $II$ કહેવામાં આવે છે,પરંતુ $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ (replication) માત્ર એક જ વાર થાય છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણ $I$ ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે પિતૃ રંગસૂત્રો $S$ તબક્કામાં સમાન સિસ્ટર ક્રોમેટિડ્સ ઉત્પન્ન કરવા માટે પ્રતિકૃતિ પામે છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણમાં સમાનધર્મી (homologous) રંગસૂત્રોની જોડી બનાવવી અને તેમની વચ્ચે પુનઃસંયોજન (recombination) થવાનો સમાવેશ થાય છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણ $II$ ના અંતે ચાર એકકીય કોષો બને છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણની ઘટનાઓને નીચેના તબક્કાઓમાં વહેંચી શકાય છે:

અર્ધીકરણ $I$	અર્ધીકરણ $II$
પૂર્વાવસ્થા $I$	પૂર્વાવસ્થા $II$
ભાજનાવસ્થા $I$	ભાજનાવસ્થા $II$
ભાજનોત્તરાવસ્થા $I$	ભાજનોત્તરાવસ્થા $II$
અંત્યાવસ્થા $I$	અંત્યાવસ્થા $II$