રેડોક્ષ પ્રક્રિયા એટલે શું? તેના ઉપયોગો સમજાવો.
(N/A) રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં પ્રક્રિયકોના ઓક્સિડેશન આંકમાં થતા ફેરફારને રેડોક્ષ પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
રેડોક્ષ પ્રક્રિયા એ ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન પ્રક્રિયાનું સંયોજન છે.
ઉપયોગો:
$i$. આ પ્રક્રિયાઓ ફાર્માસ્યુટિકલ,જૈવિક,ઔદ્યોગિક,ધાતુશાસ્ત્ર અને કૃષિ ક્ષેત્રોમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
$ii$. વ્યવસાયિક હેતુઓ અને વિવિધ પ્રકારના બળતણમાં ઉપયોગ.
$iii$. $NaOH$ ના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં ઉપયોગ.
$iv$. ડ્રાય અને વેટ બેટરીના સંચાલનમાં.
$v$. અત્યંત સક્રિય ધાતુઓ અને અધાતુઓના નિષ્કર્ષણ માટે વિદ્યુત-રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓમાં.
$vi$. હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદનમાં.
$vii$. ઓઝોન સ્તરમાં ઓઝોન છિદ્રના વિકાસમાં.
રેડોક્ષ પ્રક્રિયા એ ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન પ્રક્રિયાનું સંયોજન છે.
ઉપયોગો:
$i$. આ પ્રક્રિયાઓ ફાર્માસ્યુટિકલ,જૈવિક,ઔદ્યોગિક,ધાતુશાસ્ત્ર અને કૃષિ ક્ષેત્રોમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
$ii$. વ્યવસાયિક હેતુઓ અને વિવિધ પ્રકારના બળતણમાં ઉપયોગ.
$iii$. $NaOH$ ના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં ઉપયોગ.
$iv$. ડ્રાય અને વેટ બેટરીના સંચાલનમાં.
$v$. અત્યંત સક્રિય ધાતુઓ અને અધાતુઓના નિષ્કર્ષણ માટે વિદ્યુત-રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓમાં.
$vi$. હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદનમાં.
$vii$. ઓઝોન સ્તરમાં ઓઝોન છિદ્રના વિકાસમાં.
Explore More
Similar Questions
પ્રતિક્રિયાઓ ધ્યાનમાં લો:
$(a)$ $6 CO_{2(g)} + 6 H_{2}O_{(l)} \rightarrow C_{6}H_{12}O_{6(aq)} + 6 O_{2(g)}$
$(b)$ $O_{3(g)} + H_{2}O_{2(l)} \rightarrow H_{2}O_{(l)} + 2 O_{2(g)}$
આ પ્રતિક્રિયાઓને નીચે મુજબ લખવી શા માટે વધુ યોગ્ય છે:
$(a)$ $6 CO_{2(g)} + 12 H_{2}O_{(l)} \rightarrow C_{6}H_{12}O_{6(aq)} + 6 H_{2}O_{(l)} + 6 O_{2(g)}$
$(b)$ $O_{3(g)} + H_{2}O_{2(l)} \rightarrow H_{2}O_{(l)} + O_{2(g)} + O_{2(g)}$
ઉપરાંત,ઉપરોક્ત $(a)$ અને $(b)$ રેડોક્સ પ્રતિક્રિયાઓના માર્ગની તપાસ કરવા માટે એક તકનીક સૂચવો.
$(a)$ $6 CO_{2(g)} + 6 H_{2}O_{(l)} \rightarrow C_{6}H_{12}O_{6(aq)} + 6 O_{2(g)}$
$(b)$ $O_{3(g)} + H_{2}O_{2(l)} \rightarrow H_{2}O_{(l)} + 2 O_{2(g)}$
આ પ્રતિક્રિયાઓને નીચે મુજબ લખવી શા માટે વધુ યોગ્ય છે:
$(a)$ $6 CO_{2(g)} + 12 H_{2}O_{(l)} \rightarrow C_{6}H_{12}O_{6(aq)} + 6 H_{2}O_{(l)} + 6 O_{2(g)}$
$(b)$ $O_{3(g)} + H_{2}O_{2(l)} \rightarrow H_{2}O_{(l)} + O_{2(g)} + O_{2(g)}$
ઉપરાંત,ઉપરોક્ત $(a)$ અને $(b)$ રેડોક્સ પ્રતિક્રિયાઓના માર્ગની તપાસ કરવા માટે એક તકનીક સૂચવો.
Medium
View Solutionઆયોડિનના દ્રાવણનો રંગ નીચેનામાંથી કોના જલીય દ્રાવણ સાથે હલાવવાથી દૂર થાય છે?
Medium
View Solutionનીચેનામાંથી કઈ પ્રતિક્રિયાઓ સાચી છે? (પ્રતિક્રિયાઓનું સંતુલન અવગણો)
$(I)$ $Al + NaOH \xrightarrow{\Delta} NaAlO_2 + H_2$
$(II)$ $P_4 + NaOH + H_2O \to NaH_2PO_2 + PH_3$
$(III)$ $S + NaOH \to Na_2S_2O_3 + Na_2S + H_2O$
$(I)$ $Al + NaOH \xrightarrow{\Delta} NaAlO_2 + H_2$
$(II)$ $P_4 + NaOH + H_2O \to NaH_2PO_2 + PH_3$
$(III)$ $S + NaOH \to Na_2S_2O_3 + Na_2S + H_2O$
Difficult
View Solution$FeC_2O_4$,$Fe_2(C_2O_4)_3$,$FeSO_4$ અને $Fe_2(SO_4)_3$ ના દરેકના એક મોલના મિશ્રણને એસિડિક માધ્યમમાં ઓક્સિડાઇઝ કરવા માટે,જરૂરી $KMnO_4$ ના મોલની સંખ્યા કેટલી છે?
નીચેના સમીકરણોને ઓક્સિડેશન આંકની પદ્ધતિ દ્વારા સંતુલિત કરો:
$(a) Fe^{+2} + H^{+} + Cr_2O_7^{-2} \to Cr^{+3} + Fe^{+3} + H_2O$
$(b) I_2 + NO_3^- \to NO_2 + IO_3^-$
$(c) I_2 + S_2O_3^{-2} \to I^{-} + S_4O_6^{-2}$
$(d) MnO_4^- + C_2O_4^{-2} \to Mn^{+2} + CO_2$
$(a) Fe^{+2} + H^{+} + Cr_2O_7^{-2} \to Cr^{+3} + Fe^{+3} + H_2O$
$(b) I_2 + NO_3^- \to NO_2 + IO_3^-$
$(c) I_2 + S_2O_3^{-2} \to I^{-} + S_4O_6^{-2}$
$(d) MnO_4^- + C_2O_4^{-2} \to Mn^{+2} + CO_2$
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo