વ્હીટસ્ટોન બ્રિજ એટલે શું? તેનો સિદ્ધાંત સમજાવો.

(N/A) વ્હીટસ્ટોન બ્રિજ એ ચાર અવરોધોની એક ખાસ ગોઠવણી છે જેનો ઉપયોગ અજ્ઞાત અવરોધ માપવા માટે થાય છે. તેમાં ચાર અવરોધો $R_{1}, R_{2}, R_{3}$ અને $R_{4}$ ને હીરાના આકારમાં ગોઠવવામાં આવે છે,જેમાં બે વિરુદ્ધ જંકશન ($A$ અને $C$) વચ્ચે બેટરી અને અન્ય બે જંકશન ($B$ અને $D$) વચ્ચે ગેલ્વેનોમીટર જોડાયેલું હોય છે.
વ્હીટસ્ટોન બ્રિજનો સિદ્ધાંત સંતુલિત બ્રિજની સ્થિતિ પર આધારિત છે. જ્યારે ગેલ્વેનોમીટરમાંથી કોઈ પ્રવાહ વહેતો નથી $(I_{g} = 0)$,ત્યારે બ્રિજ સંતુલિત છે તેમ કહેવાય છે.
સંતુલિત સ્થિતિમાં,બિંદુ $B$ અને $D$ પરના સ્થિતિમાન સમાન હોય છે $(V_{B} = V_{D})$.
સંતુલિત સ્થિતિ માટે કિર્ચોફના નિયમો લાગુ પાડતા:
$1$. $R_{1}$ પરનો પોટેન્શિયલ ડ્રોપ $R_{2}$ પરના પોટેન્શિયલ ડ્રોપ જેટલો હોય છે,તેથી $I_{1}R_{1} = I_{2}R_{2}$.
$2$. $R_{3}$ પરનો પોટેન્શિયલ ડ્રોપ $R_{4}$ પરના પોટેન્શિયલ ડ્રોપ જેટલો હોય છે,તેથી $I_{3}R_{3} = I_{4}R_{4}$.
કારણ કે $I_{g} = 0$,તેથી $I_{1} = I_{3}$ અને $I_{2} = I_{4}$ થાય છે.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા સંતુલન સ્થિતિ મળે છે: $\frac{R_{1}}{R_{3}} = \frac{R_{2}}{R_{4}}$ અથવા $\frac{R_{1}}{R_{2}} = \frac{R_{3}}{R_{4}}$.