નીચેની જોડીઓમાંથી કયો આલ્કાઈલ હેલાઈડ $S_N2$ પ્રક્રિયા દ્વારા વધુ ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપશે? તમારા જવાબની સમજૂતી આપો.
$(i)$ $CH_3CH_2CH_2CH_2Br$ અથવા $CH_3CH_2CH(Br)CH_3$
$(ii)$ $CH_3CH_2CH(Br)CH_3$ અથવા $(CH_3)_3CBr$
$(iii)$ $CH_3CH(CH_3)CH_2CH_2Br$ અથવા $CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2Br$

(A) $(i)$ $CH_3CH_2CH_2CH_2Br$ $(1^{\circ})$ એ $CH_3CH_2CH(Br)CH_3$ $(2^{\circ})$ કરતા વધુ ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે કારણ કે $S_N2$ પ્રક્રિયાઓ અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) પ્રત્યે ખૂબ જ સંવેદનશીલ હોય છે. પ્રાથમિક આલ્કાઈલ હેલાઈડમાં દ્વિતીયક કરતા ઓછો અવકાશી અવરોધ હોય છે,જે ન્યુક્લિયોફાઈલને સરળતાથી હુમલો કરવા દે છે.
$(ii)$ $CH_3CH_2CH(Br)CH_3$ $(2^{\circ})$ એ $(CH_3)_3CBr$ $(3^{\circ})$ કરતા વધુ ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે કારણ કે $3^{\circ}$ આલ્કાઈલ હેલાઈડમાં ત્રણ મોટા મિથાઈલ સમૂહોને કારણે ખૂબ જ અવકાશી અવરોધ હોય છે,જે $S_N2$ માર્ગને ખૂબ જ ધીમો બનાવે છે.
$(iii)$ $CH_3CH(CH_3)CH_2CH_2Br$ એ $CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2Br$ કરતા વધુ ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે. બંને પ્રાથમિક હોવા છતાં,$CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2Br$ માં મિથાઈલ સમૂહ $\beta$-કાર્બન પર (પ્રતિક્રિયા સ્થળની નજીક) છે,જે $CH_3CH(CH_3)CH_2CH_2Br$ ની તુલનામાં વધુ અવકાશી અવરોધ પેદા કરે છે.