નીચેનામાંથી કયું પર્ણની વૃદ્ધિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે?

ક્લોરોફિલ જેવા ઊર્જા સંબંધિત રાસાયણિક સંયોજનોના ઘટક તરીકે ગણાતા આવશ્યક તત્વનું નામ આપો.

ઉર્જાના ચયાપચયમાં . . . . . . દ્વારા અગત્યનો ભાગ ભજવવામાં આવે છે.

વિધાન $A$ : વનસ્પતિમાં ક્લોરોફિલના સંશ્લેષણમાં કૉપર અગત્યનું છે.
કારણ $R$ : ક્લોરોફિલના બંધારણમાં મૅગ્નેશિયમ કેન્દ્રસ્થ ભાગે આવેલું છે.
વિધાન $A$ અને કારણ $R$ માટે કયો વિકલ્પ સાચો છે?

કેલ્શિયમની ઉણપ ધરાવતા છોડમાં,પ્રકાંડ અને મૂળના અગ્રભાગના વર્ધનશીલ પ્રદેશો ખૂબ જ અસરગ્રસ્ત થાય છે અને યુવાન પાંદડાઓની કિનારીઓ પર ક્લોરોસિસ (હરિતકણનો નાશ) જોવા મળે છે. આ લક્ષણો અંતે પાંદડા,પ્રકાંડ અને મૂળના અગ્રભાગના મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે. આ અવલોકનો છોડના વિકાસમાં કેલ્શિયમની ભૂમિકા સાથે સંબંધિત છે કારણ કે તે:

નીચેનામાંથી કયા તત્વ વગર ક્લોરોફિલ અણુનું નિર્માણ થતું નથી?