હ્યુમસ (humus) માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
$(P)$ તે કલિલ (colloids) ધરાવે છે.
$(Q)$ તે પોષકતત્વો ધરાવે છે.
$(R)$ તેનું વિઘટન શક્ય નથી.

પરિસ્થિતિકીય તંત્રમાં અળસિયા,જમીનના ઈતરડી (soil mites) અને છાણના ભમરામાં શું સામાન્ય છે?

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I:$
વિઘટન એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં મૃત અવશેષો (detritus) સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા સરળ પદાર્થોમાં વિઘટિત થાય છે.
વિધાન $II:$
જો મૃત અવશેષોમાં લિગ્નિન અને કાઈટિનનું પ્રમાણ વધુ હોય તો વિઘટન ઝડપી થાય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

નીચેનામાંથી કયા સજીવો વિઘટકો બનાવે છે?

બેક્ટેરિયલ અને ફૂગના ઉત્સેચકો ડેટ્રિટસ (મૃત અવશેષો) ને સરળ અકાર્બનિક પદાર્થોમાં વિઘટિત કરે છે. આ પ્રક્રિયાને . . . . . . કહેવામાં આવે છે.

વિઘટનનાં દરને ઘટાડતા પરિબળોને ઓળખો.