ઓપ્ટિકલ માઈક્રોસ્કોપમાં કયા પ્રકારના વિદ્યુતચુંબકીય તરંગોનો ઉપયોગ થાય છે? શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઓપ્ટિકલ માઈક્રોસ્કોપમાં દ્રશ્ય પ્રકાશ (visible light) ના તરંગોનો ઉપયોગ થાય છે.
દ્રશ્ય પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $4000 \; \mathring{A}$ થી $7000 \; \mathring{A}$ ના ક્રમની હોય છે (જ્યાં $1 \; \mathring{A} = 10^{-10} \; m$ છે).
પ્રકાશના તરંગ સ્વભાવને કારણે,ઓપ્ટિકલ માઈક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ એવી વસ્તુઓને જોવા અથવા માપવા માટે થઈ શકે છે જેની પરિમાણ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ સાથે સરખાવી શકાય તેવી હોય.
પરંતુ,તેનો ઉપયોગ દ્રશ્ય પ્રકાશની તરંગલંબાઈ કરતા ઘણા નાના પરિમાણો (જેમ કે અણુ કે પરમાણુના સ્તરના $10^{-10} \; m$) ને જોવા માટે થઈ શકતો નથી,કારણ કે વિવર્તનની મર્યાદા (diffraction limit) ને કારણે ઉચ્ચ રિઝોલ્યુશન મેળવી શકાતું નથી.

Explore More

Similar Questions

સંયુક્ત સૂક્ષ્મદર્શક યંત્રની મોટવણી (magnification power),ઓબ્જેક્ટિવની મોટવણી $m_0$ અને આઈપીસની મોટવણી $m_E$ ના સંદર્ભમાં કેટલી થાય?

સાદા માઇક્રોસ્કોપની મોટવણી (magnifying power) કેટલી હોય છે? (જ્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ આંખથી $D = 25 \ cm$ અંતરે રચાય છે)

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ વસ્તુ દ્વારા આંખ પર બનતો ખૂણો એ મેગ્નિફાઈંગ ગ્લાસ દ્વારા બનતા આભાસી પ્રતિબિંબ દ્વારા આંખ પર બનતા ખૂણા જેટલો જ હોય છે. તો પછી મેગ્નિફાઈંગ ગ્લાસ કઈ રીતે કોણીય મોટવણી (angular magnification) આપે છે?
$(b)$ મેગ્નિફાઈંગ ગ્લાસ દ્વારા જોતી વખતે,વ્યક્તિ સામાન્ય રીતે તેની આંખોને લેન્સની ખૂબ નજીક રાખે છે. જો આંખને પાછળ ખસેડવામાં આવે તો શું કોણીય મોટવણી બદલાય છે?
$(c)$ સાદા માઈક્રોસ્કોપની મોટવણી શક્તિ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. તો પછી આપણને નાની અને નાની કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સનો ઉપયોગ કરીને વધુ ને વધુ મોટવણી મેળવતા શું રોકે છે?
$(d)$ સંયુક્ત માઈક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ બંનેની કેન્દ્રલંબાઈ ટૂંકી કેમ હોવી જોઈએ?
$(e)$ સંયુક્ત માઈક્રોસ્કોપ દ્વારા જોતી વખતે,શ્રેષ્ઠ દ્રશ્ય માટે આપણી આંખો આઈપીસ પર નહીં પણ તેનાથી થોડે દૂર હોવી જોઈએ. શા માટે? આંખ અને આઈપીસ વચ્ચેનું તે ટૂંકું અંતર કેટલું હોવું જોઈએ?

જો સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાં ઓબ્જેક્ટિવની કેન્દ્રલંબાઈ $1.0 \text{ cm}$, આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $2.0 \text{ cm}$, ટ્યુબની લંબાઈ $20 \text{ cm}$ અને અવલોકનકાર માટે નજીકનું બિંદુ $25 \text{ cm}$ હોય, તો સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપનું મોટવણીનું મૂલ્ય . . . . . . થશે.

રેમ્સડેન આઈપીસમાં,$f$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બે સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સ એકબીજાથી $12 \ cm$ ના અંતરે રાખેલા છે. આઈપીસની સમતુલ્ય કેન્દ્રલંબાઈ ($cm$ માં) કેટલી થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo