કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફી વિશે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સિદ્ધાંત: કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફીનો સિદ્ધાંત મિશ્રણના ઘટકોની અધિશોષક પરની અલગ-અલગ અધિશોષણ ક્ષમતા પર આધારિત છે.
પદ્ધતિ:
$1$. આ પદ્ધતિમાં,યોગ્ય અધિશોષક (જેમ કે સિલિકા જેલ અથવા એલ્યુમિના) ને લાંબી કાચની નળીમાં (બ્યુરેટ જેવી) કોલમ તરીકે ભરવામાં આવે છે,જેના નીચેના ભાગે સ્ટોપકોક હોય છે.
$2$. અધિશોષકને ટેકો આપવા માટે કોલમના તળિયે કપાસ અથવા ગ્લાસ વુલનો પ્લગ મૂકવામાં આવે છે. આ સ્થિર કલા (stationary phase) તરીકે કાર્ય કરે છે.
$3$. જે મિશ્રણ $(a+b+c)$ ને અલગ કરવાનું હોય તેને યોગ્ય દ્રાવકમાં ઓગાળીને અધિશોષક કોલમની ઉપર રેડવામાં આવે છે.
$4$. ત્યારબાદ ઉપરથી સતત યોગ્ય દ્રાવક અથવા દ્રાવકોનું મિશ્રણ ઉમેરવામાં આવે છે,જેને ઈલ્યુશન (elution) કહેવામાં આવે છે.
$5$. ઉમેરવામાં આવેલ દ્રાવક ગતિશીલ કલા (mobile phase) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે કોલમમાં નીચે તરફ ગતિ કરે છે.
$6$. જેમ ગતિશીલ કલા નીચે જાય છે,તેમ મિશ્રણના ઘટકો તેમના અલગ-અલગ અધિશોષણને આધારે છૂટા પડે છે. જે ઘટક નબળું અધિશોષિત થાય છે તે મજબૂત રીતે અધિશોષિત થયેલા ઘટક કરતા વધુ ઝડપથી બહાર (elute) આવે છે.
$7$. સંપૂર્ણ અલગીકરણ મેળવવા માટે ઈલ્યુશનની પ્રક્રિયા ઘણી વખત પુનરાવર્તિત કરવામાં આવે છે.
$8$. અલગ-અલગ ઘટકોને અલગ-અલગ ફ્લાસ્કમાં વિવિધ અંશ (fractions) તરીકે એકત્રિત કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

પેપર ક્રોમેટોગ્રાફી માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?

એક પ્રવાહી સંયોજન $(x)$ ને સ્ટીમ ડિસ્ટિલેશન (વરાળ નિસ્યંદન) દ્વારા ત્યારે જ શુદ્ધ કરી શકાય જો તે

પેપર ક્રોમેટોગ્રાફી એ શેનું ઉદાહરણ છે?

કોલમ-$I$ અને કોલમ-$II$ ને સાચા સંબંધ સાથે જોડો:
કોલમ-$I$ કોલમ-$II$
$(i)$ વિભેદક નિષ્કર્ષણ $(p)$ ઉત્કલન બિંદુમાં મોટો તફાવત
$(ii)$ વરાળ નિસ્યંદન $(q)$ સેપરેટરી ફનલ
$(iii)$ ઓછા દબાણે નિસ્યંદન $(r)$ પેટ્રોલિયમના ઘટકો
$(iv)$ સાદું નિસ્યંદન $(s)$ પ્રવાહી જે ઊંચા તાપમાને વિઘટન પામે છે
$(v)$ વિભાગીય નિસ્યંદન $(t)$ વેક્યુમ પંપ

કયું કાર્બનિક સંયોજન વરાળ નિસ્યંદન (steam distillation) દ્વારા શુદ્ધ કરી શકાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo