અંશ નિસ્યંદન (Fractional distillation) પ્રક્રિયા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે બે પ્રવાહીઓના ઉત્કલનબિંદુઓ વચ્ચેનો તફાવત ઓછો હોય,ત્યારે તેમને અલગ કરવા માટે અંશ નિસ્યંદન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં,પ્રવાહી મિશ્રણને રાઉન્ડ બોટમ $(R.B.)$ ફ્લાસ્કમાં લઈને ધીમેથી ગરમ કરવામાં આવે છે. મિશ્રણની બાષ્પને સંઘનન પહેલાં અંશ નિસ્યંદન સ્તંભ (fractionating column) માંથી પસાર કરવામાં આવે છે. આ સ્તંભને $R.B.$ ફ્લાસ્કના મુખ પર ગોઠવવામાં આવે છે.
જેમ જેમ બાષ્પ સ્તંભમાં ઉપર જાય છે,તેમ તેમ તેનું વારંવાર સંઘનન અને બાષ્પીભવન થાય છે. ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા પ્રવાહીની બાષ્પ વહેલી સંઘનિત થઈને ફ્લાસ્કમાં પાછી ફરે છે,જ્યારે નીચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા પ્રવાહીની બાષ્પ સ્તંભના ઉપરના ભાગ સુધી પહોંચે છે.
આમ,સ્તંભના ઉપરના ભાગે પહોંચતી બાષ્પમાં વધુ બાષ્પશીલ ઘટક (નીચું ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતું પ્રવાહી) વધુ પ્રમાણમાં હોય છે. આ બાષ્પને ત્યારબાદ ઠંડી પાડીને અલગ એકત્ર કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$A, B, C$ એમ ત્રણ સંયોજનોના મિશ્રણને આલ્કોહોલનો દ્રાવક તરીકે ઉપયોગ કરીને $Al_2O_3$ ના સ્તંભ (column) માંથી પસાર કરવામાં આવે છે. સ્તંભમાંથી બહાર નીકળવાનો (eluted) ક્રમ $C, B, A$ છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

વરાળ નિસ્યંદન (Steam distillation) ક્યારે લાગુ કરવામાં આવે છે?

નીચેની પ્રક્રિયા શ્રેણીમાં બે નીપજો $X$ અને $Y$ બને છે: બેન્ઝીન + $CH_3Cl \xrightarrow{Anhydr. AlCl_3} W \xrightarrow{dil. HNO_3/dil. H_2SO_4, warm} X + Y$. નીપજો $X$ અને $Y$ ના અલગીકરણ માટે કઈ યોગ્ય પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી શકાય?

મિથાઈલ આલ્કોહોલ અને એસિટોનના મિશ્રણને શેના દ્વારા અલગ કરી શકાય છે?

ખાલી જગ્યા પૂરો:
$1$. સૂત્રો અને પ્રતિક્રિયાઓમાં,ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું સ્થાનાંતર વક્ર તીર (curved arrow) દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે અને એકલ ઇલેક્ટ્રોનનું સ્થાનાંતર .......... દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$2$. વિભાગીય નિસ્યંદન (fractional distillation) ના સ્તંભોમાં .......... કરતા વધુ પ્લેટો હોય છે.
$3$. વિભાગીય નિસ્યંદનનો ઉપયોગ ઉત્કલન બિંદુમાં .......... તફાવત ધરાવતા પ્રવાહીના અલગીકરણ માટે થાય છે અને સાદા નિસ્યંદનનો ઉપયોગ ઉત્કલન બિંદુમાં .......... તફાવત ધરાવતા પ્રવાહીના અલગીકરણ માટે થાય છે.
$4$. પેટ્રોલિયમમાં ક્રૂડ ઓઈલના વિવિધ અંશોને અલગ કરવા માટે .......... તકનીકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo