ઉષ્માવહન (Thermal Conduction) ની વ્યાખ્યા લખો અને ઘન પદાર્થોમાં ઉષ્માવહન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉષ્માવહન: ઉષ્માવહન એ પદાર્થના બે નજીકના ભાગો વચ્ચે તાપમાનના તફાવતને કારણે ઉષ્માના સ્થાનાંતરણની પ્રક્રિયા છે.
ઘન પદાર્થોમાં,ઉષ્માવહન મુખ્યત્વે બે પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે: અણુઓ અથવા પરમાણુઓનું તેમના સરેરાશ સ્થાનની આસપાસનું કંપન અને મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની ગતિ.
જ્યારે ધાતુના સળિયાનો એક છેડો જ્યોતમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તે છેડા પરના પરમાણુઓ ગતિજ ઉર્જા મેળવે છે અને વધુ જોરથી કંપન કરે છે. આ કંપનો આંતરઆણ્વિય બળો દ્વારા પડોશી પરમાણુઓમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે સળિયાની લંબાઈ સાથે ઉર્જાનું અસરકારક રીતે વહન કરે છે.
ધાતુઓમાં,મોટી સંખ્યામાં મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરી આ પ્રક્રિયાને નોંધપાત્ર રીતે વેગ આપે છે. આ ઇલેક્ટ્રોન ગરમ છેડા પર ઉર્જા મેળવે છે અને ઝડપથી ઠંડા છેડા તરફ ગતિ કરે છે,જ્યાં તેઓ પરમાણુઓ સાથે અથડાઈને ઉર્જાનું સ્થાનાંતરણ કરે છે,જે ધાતુઓને ઉત્તમ ઉષ્માવાહક બનાવે છે.
વાયુઓ સામાન્ય રીતે ઉષ્માના મંદ વાહક છે,જ્યારે પ્રવાહીઓની ઉષ્માવાહકતા ઘન અને વાયુઓની વચ્ચેની હોય છે.

Explore More

Similar Questions

તાંબાના સળિયાનો છેડો $A$ વરાળ ચેમ્બરમાં $100\,^{\circ}C$ તાપમાને રાખવામાં આવે છે અને બીજો છેડો $B$ એ $0\,^{\circ}C$ તાપમાને રાખવામાં આવે છે. જો $A$ પાસે $x = 0$ હોય,તો સ્થાયી અવસ્થામાં $T-x$ આલેખ કેવો હશે?

$0.5\,m$ લંબાઈના સળિયા પર તાપમાન પ્રચલન (temperature gradient) નું મૂલ્ય $80\,^{\circ}C/m$ છે. જો ગરમ છેડાનું તાપમાન $30\,^{\circ}C$ હોય, તો ઠંડા છેડાનું તાપમાન કેટલું હશે?

બે પાતળા ધાબળા,આ બેની જાડાઈ જેટલા એક જાડા ધાબળા કરતાં વધુ ગરમી જાળવી રાખે છે. તેનું કારણ શું છે?

તાપમાન પ્રચલન (Temperature gradient) એટલે શું? તાપમાન પ્રચલનને ક્યારે ધન અને ક્યારે ઋણ ગણવામાં આવે છે?

Difficult
View Solution

સ્થાયી અવસ્થામાં,$20 \ cm$ લાંબા સળિયા $AB$ ના છેડા $A$ અને છેડા $B$ નું તાપમાન અનુક્રમે $100^{\circ} C$ અને $0^{\circ} C$ છે. $A$ થી $9 \ cm$ દૂર આવેલા બિંદુનું તાપમાન કેટલું હશે ($^{\circ} C$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo