"સજીવ અવસ્થા એ અસંતુલિત સ્થાયી અવસ્થા છે." સમજાવો.

(N/A) $\rightarrow$ સજીવોમાં હજારો રાસાયણિક સંયોજનો, જેને ચયાપચયીઓ (metabolites) કહેવાય છે, તે ચોક્કસ સાંદ્રતામાં હાજર હોય છે.
$\rightarrow$ ઉદાહરણ તરીકે, સામાન્ય સ્વસ્થ વ્યક્તિમાં રુધિરમાં ગ્લુકોઝની સાંદ્રતા $4.5-5.0 \; mM$ હોય છે, જ્યારે અંતઃસ્ત્રાવો નેનોગ્રામ સાંદ્રતામાં હોય છે.
$\rightarrow$ જૈવિક તંત્રો એક સ્થાયી અવસ્થામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે, જે આ જૈવિક અણુઓની સાંદ્રતા દ્વારા લાક્ષણિક છે, જે ચયાપચયી પ્રવાહ (metabolic flux) દ્વારા જળવાઈ રહે છે.
$\rightarrow$ કોઈપણ રાસાયણિક કે ભૌતિક પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ સંતુલન તરફ ગતિ કરે છે. જોકે, સજીવની સ્થાયી અવસ્થા એ અસંતુલિત અવસ્થા છે.
$\rightarrow$ ભૌતિકવિજ્ઞાન મુજબ, સંતુલન અવસ્થામાં રહેલા તંત્રો કાર્ય કરી શકતા નથી.
$\rightarrow$ સજીવોને જીવંત રહેવા માટે સતત કાર્ય કરવું પડે છે, તેથી તેઓ સંતુલન અવસ્થા પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી. આથી, કાર્ય કરવા માટે સજીવ અવસ્થા એ અસંતુલિત સ્થાયી અવસ્થા છે.
$\rightarrow$ સજીવ પ્રક્રિયા એ સંતુલન અવસ્થામાં આવતા અટકાવવાનો સતત પ્રયાસ છે, જે ઉર્જાના ઇનપુટ દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે. ચયાપચય (metabolism) આ ઉર્જા ઉત્પાદન માટેની પદ્ધતિ પૂરી પાડે છે.
$\rightarrow$ તેથી, ચયાપચય વિના સજીવ અવસ્થા અસ્તિત્વ ધરાવી શકતી નથી.