પૃથ્વીના વિષુવવૃત્ત અને ધ્રુવમાંથી કયા સ્થળે ગુરુત્વપ્રવેગ $g$ નું મૂલ્ય વધારે હોય છે? શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(B) પૃથ્વીના ધ્રુવ પાસે ગુરુત્વપ્રવેગ $g$ નું મૂલ્ય વધારે હોય છે.
આનું કારણ એ છે કે પૃથ્વી સંપૂર્ણ ગોળાકાર નથી; તે ધ્રુવો પાસે ચપટી અને વિષુવવૃત્ત પાસે ઉપસેલી છે.
ધ્રુવો પાસે પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $(R_p)$,વિષુવવૃત્ત પાસેની ત્રિજ્યા $(R_e)$ કરતા આશરે $21 \, km$ જેટલી ઓછી છે.
સૂત્ર $g = \frac{GM}{R^2}$ મુજબ,ગુરુત્વપ્રવેગ એ ત્રિજ્યાના વર્ગના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(g \propto \frac{1}{R^2})$.
ધ્રુવો પાસે ત્રિજ્યા ઓછી હોવાથી,વિષુવવૃત્તની સરખામણીમાં ત્યાં $g$ નું મૂલ્ય વધારે મળે છે.

Explore More

Similar Questions

પૃથ્વીના ધરીભ્રમણને કારણે વિષુવવૃત્ત અને ધ્રુવો પર મળતા $g$ ના મૂલ્યો વચ્ચેનો તફાવત શોધો.

ધારો કે પૃથ્વી $M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યાનો એક નક્કર ગોળો છે. જો પૃથ્વીની સપાટીથી $d$ ઊંડાઈએ ગુરુત્વપ્રવેગનું મૂલ્ય તેની સપાટીથી $h$ ઊંચાઈએ રહેલા મૂલ્ય જેટલું જ હોય અને તે $\frac{g}{4}$ (જ્યાં $g$ એ પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વપ્રવેગનું મૂલ્ય છે) હોય,તો $\frac{h}{d}$ નો ગુણોત્તર કેટલો થશે?

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: પૃથ્વીની સપાટીથી 'ઉપર' કે 'નીચે' જતાં પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ ઘટે છે.
વિધાન $II$: જો $h = d$ હોય, તો પૃથ્વીની સપાટીથી '$h$' ઊંચાઈ અને '$d$' ઊંડાઈએ પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ સમાન હોય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો.

પૃથ્વીની સપાટીથી $h$ $km$ ની ઊંચાઈએ,ગુરુત્વીય સ્થિતિમાન અને $g$ નું મૂલ્ય અનુક્રમે $-5.4 \times 10^7\, J kg^{-1}$ અને $6.0\, m s^{-2}$ છે. પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $6400\, km$ લો.

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી પૃથ્વીના કેન્દ્રથી શરૂ કરીને,$g$ (ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ) માં થતો ફેરફાર નીચેનામાંથી કયા આલેખ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo