વિદ્યુતસ્થિતિમાન પ્રચલન (Potential Gradient) ની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો $SI$ એકમ લખો.

$E_1$ અને $E_2$ $(E_1 > E_2)$ e.m.f. ધરાવતા બે કોષો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ જોડાયેલા છે. જ્યારે પોટેન્શિયોમીટરને $A$ અને $B$ વચ્ચે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે પોટેન્શિયોમીટર વાયરની સંતુલન લંબાઈ $3.60 \ m$ છે. જ્યારે પોટેન્શિયોમીટરને $A$ અને $C$ વચ્ચે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $0.90 \ m$ છે. $E_1 / E_2$ નો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

અવગણ્ય અવરોધ ધરાવતું એક થર્મોકપલ તાપમાનના રેખીય ગાળામાં $40\,\mu V/^{\circ}C$ નું $e.m.f.$ ઉત્પન્ન કરે છે. $10\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતું ગેલ્વેનોમીટર,જેની સંવેદનશીલતા $1\,\mu A/\text{div}$ છે,તેનો ઉપયોગ થર્મોકપલ સાથે કરવામાં આવે છે. આ સિસ્ટમ દ્વારા શોધી શકાતો ન્યૂનતમ તાપમાનનો તફાવત કેટલો હશે ($^{\circ}C$ માં)?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પોટેન્શિયોમીટર સાથે પ્રયોગ કરતી વખતે,એવું જોવા મળ્યું કે ગેલ્વેનોમીટરમાં આવતું આવર્તન એક તરફી છે અને $(i)$ જ્યારે જોકીને તારના એક છેડા $A$ થી છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન ઘટે છે; $(ii)$ જ્યારે જોકીને છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન વધે છે.
$(i)$ કિસ્સા $(i)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ ($+$ અથવા $-ve$) $X$ પર જોડાયેલ છે અને $E_1$ એ $E$ સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
$(ii)$ કિસ્સા $(ii)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ $X$ પર જોડાયેલ છે?

એક કોષને $10 \, \Omega$ ના અવરોધ દ્વારા શોર્ટ-સર્કિટ કર્યા વગર અને કર્યા પછી પોટેન્શિયોમીટરના તાર પર અનુક્રમે $110 \, cm$ અને $100 \, cm$ લંબાઈ પર બેલેન્સ કરી શકાય છે. તેનો આંતરિક અવરોધ ............... $\Omega$ છે.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $E_1$ અને $E_2$ $(E_1 > E_2)$ e.m.f. ધરાવતા બે કોષો જોડાયેલા છે. જ્યારે પોટેન્શિયોમીટરને બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચે જોડવામાં આવે છે, ત્યારે પોટેન્શિયોમીટર વાયરની સંતુલન લંબાઈ $412 \text{ cm}$ મળે છે. જ્યારે તે જ પોટેન્શિયોમીટરને બિંદુઓ $A$ અને $C$ વચ્ચે જોડવામાં આવે છે, ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $103 \text{ cm}$ મળે છે. તો $E_1 : E_2$ નો ગુણોત્તર શોધો.