હેલોઆલ્કેન સંયોજનોની $\beta$-વિલોપન પ્રક્રિયાઓ વિશે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $\alpha, \beta$-હાઈડ્રોજન: જે કાર્બન પરમાણુ સાથે હેલોજન જોડાયેલ હોય તેને $\alpha$-કાર્બન પરમાણુ કહે છે અને આ $\alpha$-કાર્બનની પડોશના કાર્બન પરમાણુઓને $\beta$-કાર્બન કહે છે. $\alpha$-કાર્બન સાથે જોડાયેલ હેલોજનને $\alpha$-હેલોજન અને $\beta$-કાર્બન સાથે જોડાયેલ $H$ પરમાણુઓને $\beta$-હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ કહે છે.
$(b)$ ડિહાઈડ્રોહેલોજનીકરણ અથવા $\beta$-વિલોપન પ્રક્રિયા: જ્યારે $\beta$-હાઈડ્રોજન ધરાવતા હેલોઆલ્કેનને પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ ના આલ્કોહોલીય દ્રાવણ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે $\beta$-કાર્બન પરથી એક હાઈડ્રોજન પરમાણુ અને $\alpha$-કાર્બન પરથી હેલોજન પરમાણુ $(X)$ નું વિલોપન થઈને નીપજ તરીકે આલ્કીન અને હાઈડ્રોજન હેલાઈડ $(HX)$ બને છે. આ પ્રક્રિયાને સામાન્ય રીતે $\beta$-વિલોપન અથવા ડિહાઈડ્રોહેલોજનીકરણ પ્રક્રિયા કહે છે.
$(c)$ જેત્સેફ $(Saytzeff)$ નો નિયમ અને $\beta$-વિલોપન: $1875$ માં રશિયન વૈજ્ઞાનિક એલેકઝેન્ડર જેત્સેફે એક કરતાં વધુ પ્રકારના $\beta$-હાઈડ્રોજન ધરાવતા હેલોઆલ્કેનમાંથી મુખ્ય આલ્કીન નીપજ કઈ બનશે તે નક્કી કરવા માટે એક નિયમ આપ્યો હતો.

Explore More

Similar Questions

$n$-પ્રોપાઇલ બ્રોમાઇડની ઇથેનોલિક પોટૅશિયમ હાઇડ્રોકસાઇડ $(KOH)$ સાથેની પ્રક્રિયા ...... બનાવે છે.

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ આલ્કાઈલ ક્લોરાઈડનું આલ્કાઈલ આયોડાઈડમાં રૂપાંતર કરવા માટે થાય છે?

યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
$1$-બ્રોમોપ્રોપેનની યાદી-$I$ માં આપેલા પ્રક્રિયકો સાથે પ્રક્રિયા કરતા યાદી-$II$ માં મળતી નીપજ જણાવો.
યાદી-$I$ (પ્રક્રિયક) યાદી-$II$ (નીપજ)
$A$. $KOH$ (alc) $I$. નાઈટ્રાઈલ
$B$. $KCN$ (alc) $II$. એસ્ટર
$C$. $AgNO_2$ $III$. આલ્કીન
$D$. $CH_3COOAg$ $IV$. નાઈટ્રોઆલ્કેન

આપેલ પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી દ્વારા $2-$મિથાઈલબ્યુટેન ઉત્પન્ન કરતા $RBr$ આઈસોમર્સની મહત્તમ સંખ્યા $...........$ છે $(\text{માત્ર બંધારણીય આઈસોમર્સને ધ્યાનમાં લો})$

$CH_3-CH_2-CH_2-Cl$ $\xrightarrow{KOH_{(aq)}} X$ $\xrightarrow{H^{+}/\Delta} Y$ $\xrightarrow{Cl_2/H_2O} Z$ (મુખ્ય નીપજ); $Z$ શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo