"હેલોએરિન સંયોજનોમાં ઓર્થો અને પેરા સ્થાનમાં ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહ $\left( -NO_2 \right)$ ની હાજરી,હેલોએરિન સંયોજનોની ન્યુક્લિઓફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતામાં વધારો કરે છે." - આ વિધાનને ઉદાહરણ દ્વારા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) હેલોએરિનમાં $-NO_2$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહની હાજરી $-Cl$ પરમાણુના $-OH$ સમૂહ દ્વારા ન્યુક્લિઓફિલિક વિસ્થાપનને સરળ બનાવે છે. ઓર્થો અને પેરા સ્થાનમાં $-NO_2$ સમૂહની હાજરી સંસ્પંદન દ્વારા કાર્બેનિયન મધ્યવર્તીને સ્થિર કરે છે,જેનાથી $S_NAr$ પ્રક્રિયા પ્રત્યે પ્રતિક્રિયાત્મકતા વધે છે.
ઉદાહરણ:
$1$. ક્લોરોબેન્ઝીન $(C_6H_5Cl)$ માં $-Cl$ નું $-OH$ દ્વારા વિસ્થાપન કરવા માટે કઠિન પરિસ્થિતિઓ ($623 \ K$ તાપમાન અને $300 \ atm$ દબાણ) જરૂરી છે.
$2$. $p$-નાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન $(p-NO_2C_6H_4Cl)$ માં આ જ વિસ્થાપન માટે પ્રમાણમાં હળવી પરિસ્થિતિ $(443 \ K)$ ની જરૂર પડે છે.
$3$. જેમ ઓર્થો/પેરા સ્થાનમાં $-NO_2$ સમૂહોની સંખ્યા વધે છે,તેમ પ્રક્રિયાની પરિસ્થિતિઓ વધુ હળવી બનતી જાય છે:
- બે $-NO_2$ સમૂહો ($2$,$4$-ડાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન) સાથે,પ્રક્રિયા $368 \ K$ તાપમાને થાય છે.
- ત્રણ $-NO_2$ સમૂહો ($2$,$4$,$6$-ટ્રાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન) સાથે,પ્રક્રિયા માત્ર પાણી સાથે ગરમ કરવાથી થાય છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયા સંયોજનોનો સેટ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રત્યે ઘટતી પ્રતિક્રિયાત્મકતાના ક્રમમાં ગોઠવાયેલ નથી?

$1-chloro-2-hydroxy-4-nitrobenzene$ ની $OH^-$ અને ત્યારબાદ $H^+$ સાથેની પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો. ઉપરની પ્રક્રિયાના આધારે,મુખ્ય નીપજ $P$ શું હશે?

Difficult
View Solution

નીચેનામાંથી કોનું સામાન્ય ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઊંચું હશે?

એરાઇલ હેલાઇડની ધાતુઓ સાથેની પ્રક્રિયાઓ વર્ણવો.

એરિલ હેલાઈડ ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રત્યે ખૂબ જ ઓછા સક્રિય હોય છે. નીચેના સંયોજનોની ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રત્યેની સક્રિયતાનો ક્રમ અનુમાનિત કરો અને સમજાવો:
$(I)$ $p$-નાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન
$(II)$ $2,4$-ડાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન
$(III)$ $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોક્લોરોબેન્ઝીન

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo