એરાઇલ હેલાઇડની ધાતુ સાથેની કેટલી પ્રક્રિયાઓ છે? ઉદાહરણ આપી સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) એરાઇલ હેલાઇડની ધાતુ સાથેની મુખ્ય ત્રણ પ્રક્રિયાઓ છે: $(a)$ વુર્ટઝ-ફિટિગ પ્રક્રિયા,$(b)$ ફિટિગ પ્રક્રિયા અને $(c)$ ગ્રીગ્નાર્ડ પ્રક્રિયા.
$(a)$ વુર્ટઝ-ફિટિગ પ્રક્રિયા: જ્યારે આલ્કાઇલ હેલાઇડ અને એરાઇલ હેલાઇડના મિશ્રણને શુષ્ક ઈથરમાં સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે ત્યારે આલ્કાઇલ એરિન બને છે. આને વુર્ટઝ-ફિટિગ પ્રક્રિયા કહે છે.
ઉદાહરણ: $C_6H_5X + RX + 2Na \xrightarrow{\text{dry ether}} C_6H_5R + 2NaX$
$(b)$ ફિટિગ પ્રક્રિયા: જ્યારે એરાઇલ હેલાઇડની શુષ્ક ઈથરમાં સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે ત્યારે બે એરાઇલ સમૂહો જોડાઈને ડાયએરાઇલ સંયોજનો બનાવે છે. આને ફિટિગ પ્રક્રિયા કહે છે.
ઉદાહરણ: $2C_6H_5X + 2Na \xrightarrow{\text{dry ether}} C_6H_5-C_6H_5 + 2NaX$
$(c)$ ગ્રીગ્નાર્ડ પ્રક્રિયા: એરાઇલ હેલાઇડ શુષ્ક ઈથરની હાજરીમાં મેગ્નેશિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એરાઇલ મેગ્નેશિયમ હેલાઇડ (ગ્રીગ્નાર્ડ પ્રક્રિયક) બનાવે છે.
ઉદાહરણ: $C_6H_5X + Mg \xrightarrow{\text{dry ether}} C_6H_5MgX$

Explore More

Similar Questions

હેલોએરીન્સની ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન પ્રતિક્રિયાઓ પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાશીલતા વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
$1$. હેલોએરીન્સ ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન પ્રતિક્રિયા પ્રત્યે ખૂબ જ પ્રતિક્રિયાશીલ છે.
$2$. હેલોએરીન્સમાં,$C-X$ બંધ આંશિક દ્વિ-બંધ લાક્ષણિકતા પ્રાપ્ત કરે છે.
$3$. હેલોએરીન્સમાં $C-X$ બંધ એ હેલોઆલ્કેન્સમાં રહેલા $C-X$ બંધ કરતા લાંબો હોય છે.
$4$. હેલોએરીન્સમાં,સ્વ-આયનીકરણના પરિણામે બનતું ફિનાઈલ કેટાયન સ્થિર હોય છે.

બેન્ઝોટ્રાયક્લોરાઈડની $Fe$ ની હાજરીમાં $Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયાથી સંયોજન $A$ બને છે. સંયોજન $A$ ને ઓળખો.

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: બેન્ઝીનનું નાઈટ્રેશન કરીને નાઈટ્રોબેન્ઝીન મેળવવામાં આવે છે, જેની આગળ $CH_{3}COCl / AlCl_{3}$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા આકૃતિમાં દર્શાવેલ નીપજ મળે છે.
વિધાન $II$: $NO_{2}$ સમૂહ એ $m$-નિર્દેશક અને નિષ્ક્રિય કરનાર સમૂહ છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં, સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:

નીચેની પ્રક્રિયા માટે સૌથી યોગ્ય પ્રક્રિયક ઓળખો.

ક્લોરોબેન્ઝીન એ:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo