નીચે આપેલા વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે જણાવો:
$(a)$ પૃથ્વીની સપાટીથી $d$ જેટલી ઊંડાઈએ જતાં ગુરુત્વપ્રવેગનું મૂલ્ય વધે છે.
$(b)$ જો પૃથ્વીની સપાટી પર $m$ દળના પદાર્થ માટે નિષ્ક્રમણ ઝડપ $11.2 \, km/s$ હોય,તો $2m$ દળના પદાર્થ માટે નિષ્ક્રમણ ઝડપ $22.4 \, km/s$ થાય.
$(c)$ જો પૃથ્વીનું ગુરુત્વાકર્ષી આકર્ષણ એકાએક અદશ્ય થઈ જાય,તો પદાર્થનું દળ શૂન્ય થઈ જાય છે,પરંતુ તેનું વજન સમાન રહે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ખોટું. પૃથ્વીની સપાટીથી $d$ ઊંડાઈએ ગુરુત્વપ્રવેગનું મૂલ્ય $g_d = g(1 - d/R)$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે ઊંડાઈ $d$ વધતા ઘટે છે.
$(b)$ ખોટું. નિષ્ક્રમણ ઝડપનું સૂત્ર $v_e = \sqrt{2GM/R}$ છે. તે પદાર્થના દળ $m$ પર આધારિત નથી. તેથી,$2m$ દળના પદાર્થ માટે પણ નિષ્ક્રમણ ઝડપ $11.2 \, km/s$ જ રહે.
$(c)$ ખોટું. દળ એ પદાર્થનો આંતરિક ગુણધર્મ છે અને તે ગુરુત્વાકર્ષણથી સ્વતંત્ર અચળ રહે છે. વજન એ ગુરુત્વાકર્ષણ બળ $(W = mg)$ છે,તેથી જો ગુરુત્વાકર્ષણ અદશ્ય થઈ જાય તો વજન શૂન્ય થઈ જાય,પરંતુ દળ બદલાતું નથી.

Explore More

Similar Questions

ધારો કે $\omega$ એ પૃથ્વીની તેની ધરી પરની પરિભ્રમણની કોણીય ઝડપ છે. ધારો કે પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ વિષુવવૃત્ત અને ધ્રુવો પર સમાન મૂલ્ય ધરાવે છે. વિષુવવૃત્ત પર વજન કરવામાં આવેલ પદાર્થનું અવલોકન,ધ્રુવ પર પૃથ્વીની સપાટીની નીચે $d$ ઊંડાઈએ લેવામાં આવેલા અવલોકન જેટલું જ મળે છે $(d << R)$. $d$ નું મૂલ્ય શોધો.

જો પૃથ્વીની સપાટીથી ઉપગ્રહની ઊંચાઈ વધારવામાં આવે,તો તેની

$m$ દળ ધરાવતા ત્રણ સમાન કણો $l$ બાજુવાળા સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર સ્થિત છે. તેઓ તેમની પરસ્પર ગુરુત્વાકર્ષણીય આંતરક્રિયાની અસર હેઠળ વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરી રહ્યા છે. તો તેમનો પરિભ્રમણનો સમયગાળો કોના સમપ્રમાણમાં હશે?

પૃથ્વીના કેન્દ્રથી અંતર $d$ સાથે ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g$ માં થતો ફેરફાર નીચેનામાંથી કયા આલેખ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે? ($R =$ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા)

યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો:
યાદી-$I$યાદી-$II$
$(A)$ ગ્રહની ગતિઊર્જા$(1)$ $-\frac{GMm}{a}$
$(B)$ સૂર્ય-ગ્રહ તંત્રની ગુરુત્વાકર્ષણીય સ્થિતિઊર્જા$(2)$ $\frac{GMm}{2a}$
$(C)$ ગ્રહની કુલ યાંત્રિક ઊર્જા$(3)$ $\frac{GM}{r}$
$(D)$ એકમ દળના પદાર્થ માટે ગ્રહની સપાટી પર નિષ્ક્રમણ ઊર્જા$(4)$ $-\frac{GMm}{2a}$

(જ્યાં $a=$ ગ્રહની કક્ષાની ત્રિજ્યા,$r=$ ગ્રહની ત્રિજ્યા,$M=$ સૂર્યનું દળ,$m=$ ગ્રહનું દળ)
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo