$(a)$ પ્રવેગની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ એક પથ્થર અચળ ઝડપે વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. પથ્થરની ગતિનો પ્રકાર જણાવો.
$(b)$ એક પથ્થર અચળ ઝડપે વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. પથ્થરની ગતિનો પ્રકાર જણાવો.
(N/A) પ્રવેગ એટલે પદાર્થના વેગમાં સમયની સાપેક્ષે થતા ફેરફારનો દર. ગાણિતિક રીતે, તે વેગમાં થતો ફેરફાર અને તે માટે લાગતા સમયનો ગુણોત્તર છે: $a = \frac{v - u}{t}$.
$(b)$ જ્યારે કોઈ પથ્થર અચળ ઝડપે વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે, ત્યારે દરેક બિંદુએ તેની ગતિની દિશા બદલાય છે. વેગ એ સદિશ રાશિ હોવાથી (ઝડપ અને દિશા બંને), દિશામાં થતો ફેરફાર એ વેગમાં ફેરફાર સૂચવે છે. આ પ્રકારની ગતિને $\text{નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ}$ કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ જ્યારે કોઈ પથ્થર અચળ ઝડપે વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે, ત્યારે દરેક બિંદુએ તેની ગતિની દિશા બદલાય છે. વેગ એ સદિશ રાશિ હોવાથી (ઝડપ અને દિશા બંને), દિશામાં થતો ફેરફાર એ વેગમાં ફેરફાર સૂચવે છે. આ પ્રકારની ગતિને $\text{નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ}$ કહેવામાં આવે છે.
Explore More
Similar Questions
એક પદાર્થ સુરેખ પથ પર અચળ પ્રવેગ સાથે ગતિ કરી રહ્યો છે. નીચેનું કોષ્ટક વિવિધ સમયના અંતરાલો પર પદાર્થનો વેગ દર્શાવે છે.
સમય $(s)$ $0$ $1$ $2$ $3$ $4$ $5$ $6$ વેગ $(m s^{-1})$ $2$ $4$ $6$ $8$ $10$ $12$ $14$
આલેખ દોરો.
આલેખ પરથી:
$(i)$ $2.5 \ s$ ના અંતે પદાર્થનો વેગ શોધો.
$(ii)$ પ્રવેગની ગણતરી કરો.
$(iii)$ છેલ્લા $4 \ s$ માં કપાયેલું અંતર શોધો.
| સમય $(s)$ | $0$ | $1$ | $2$ | $3$ | $4$ | $5$ | $6$ |
| વેગ $(m s^{-1})$ | $2$ | $4$ | $6$ | $8$ | $10$ | $12$ | $14$ |
આલેખ દોરો.
આલેખ પરથી:
$(i)$ $2.5 \ s$ ના અંતે પદાર્થનો વેગ શોધો.
$(ii)$ પ્રવેગની ગણતરી કરો.
$(iii)$ છેલ્લા $4 \ s$ માં કપાયેલું અંતર શોધો.
Medium
View Solutionનીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
કાઈનેમેટિક્સ (Kinematics) એ નિર્જીવ પદાર્થોની ગતિ સાથે સંબંધિત છે,જેમાં તેમની ગતિના કારણને ધ્યાનમાં લેવામાં આવતું નથી.
કાઈનેમેટિક્સ (Kinematics) એ નિર્જીવ પદાર્થોની ગતિ સાથે સંબંધિત છે,જેમાં તેમની ગતિના કારણને ધ્યાનમાં લેવામાં આવતું નથી.
Easy
View Solutionનીચેનામાંથી કઈ પરિસ્થિતિઓ શક્ય છે તે જણાવો અને દરેકનું એક ઉદાહરણ આપો:
$(a)$ અચળ પ્રવેગ સાથે ગતિ કરતી પરંતુ શૂન્ય વેગ ધરાવતી વસ્તુ.
$(b)$ સમક્ષિતિજ દિશામાં ગતિ કરતી વસ્તુ જેનો પ્રવેગ શિરોલંબ દિશામાં હોય.
$(c)$ અચળ ઝડપ સાથે પ્રવેગી ગતિ કરતી વસ્તુ.
$(a)$ અચળ પ્રવેગ સાથે ગતિ કરતી પરંતુ શૂન્ય વેગ ધરાવતી વસ્તુ.
$(b)$ સમક્ષિતિજ દિશામાં ગતિ કરતી વસ્તુ જેનો પ્રવેગ શિરોલંબ દિશામાં હોય.
$(c)$ અચળ ઝડપ સાથે પ્રવેગી ગતિ કરતી વસ્તુ.
Medium
View Solutionવેગ$-$સમયના આલેખ પરથી નિયમિત ગતિમાં પદાર્થે કાપેલું અંતર તમે કેવી રીતે શોધી શકો છો?
Easy
View Solution$(a)$ વેગ$-$સમયના સંબંધ માટેનું સમીકરણ આલેખની મદદથી તારવો.
$(b)$ વાહન દ્વારા કાપેલું અંતર માપવા માટે વપરાતા સાધનનું નામ આપો.
$(c)$ શું ગતિમાન પદાર્થનું સ્થાનાંતર શૂન્ય હોઈ શકે? કારણ આપો.
$(b)$ વાહન દ્વારા કાપેલું અંતર માપવા માટે વપરાતા સાધનનું નામ આપો.
$(c)$ શું ગતિમાન પદાર્થનું સ્થાનાંતર શૂન્ય હોઈ શકે? કારણ આપો.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo