યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં એક સ્લિટની આગળ $\mu = 1.5$ વક્રીભવનાંક અને $t = 2.5 \times 10^{-5} \, m$ જાડાઈ ધરાવતું પારદર્શક માધ્યમ મૂકવામાં આવે છે. વ્યતિકરણ ભાત કેટલા અંતરે ($cm$ માં) ખસશે? બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $d = 0.5 \, mm$ અને પડદા તથા સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $D = 100 \, cm$ છે.

કાચની એક પટ્ટી (વક્રીભવનાંક $\mu = 1.5$) ને ડબલ સ્લિટ સાધનના એક છિદ્ર પર મૂકવામાં આવે છે. વ્યતિકરણ ભાત સાત ક્રમિક અધિક્તમ જેટલી જે બાજુ પટ્ટી મૂકી છે તે તરફ ખસે છે. જો પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $\lambda = 600 \, nm$ હોય,તો પટ્ટીની જાડાઈ ........ $nm$ છે.

એક પ્રમાણભૂત $YDSE$ સેટઅપમાં,$t$ જાડાઈ અને $\mu = 1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક નાની પારદર્શક સ્લેબને $AS_2$ ના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ). જો સ્લેબની જાડાઈ $t = d/4$ હોય,જ્યાં $d$ એ સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર છે,તો પડદા પર મધ્યસ્થ અધિકતમનું સ્થાન $O$ ની સાપેક્ષમાં શોધો. ધારો કે સ્લિટ્સ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર $D$ છે.

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,બે સ્લિટ $A$ અને $B$ તેમના નિશ્ચિત કેન્દ્રની આસપાસ $0.8 \ mm$ ના સરેરાશ અંતરે દોલન કરે છે. સમય $t$ પર સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $d = (0.8 + 0.04 \sin \omega t) \ mm$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\omega = 0.08 \ rad \ s^{-1}$ છે. સ્લિટ્સથી પડદાનું અંતર $1 \ m$ છે અને સ્લિટ્સને પ્રકાશિત કરવા માટે વપરાતા પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $6000 \ \mathring A$ છે. પડદા પરની વ્યતિકરણ ભાત સમય સાથે બદલાય છે,જ્યારે મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા (શૂન્યમી શલાકા) બિંદુ $O$ પર સ્થિર રહે છે.
$(1)$ બિંદુ $O$ ની ઉપરની $8$ મી પ્રકાશિત શલાકા સમય સાથે બે અંતિમ સ્થાનો વચ્ચે દોલન કરે છે. આ બે અંતિમ સ્થાનો વચ્ચેનું અંતર,માઇક્રોમીટરમાં $(\mu m)$,કેટલું છે?
$(2)$ $8$ મી પ્રકાશિત શલાકા જે મહત્તમ ઝડપથી ($\mu m/s$ માં) ગતિ કરશે તે કેટલી છે?

યંગના વ્યતિકરણના પ્રયોગમાં,એક કિરણના માર્ગમાં $2.5 \times 10^{-5} \, m$ જાડાઈની અને $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પારદર્શક પ્લેટ મૂકવામાં આવે છે. તો શલાકાઓની ભાતમાં કેટલું સ્થાનાંતર (shift) થશે ($, cm$ માં)? બે સ્લિટ $S_1$ અને $S_2$ વચ્ચેનું અંતર $0.5 \, mm$ છે અને સ્લિટ તથા પડદા વચ્ચેનું અંતર $100 \, cm$ છે.

કેન્દ્ર $O$ પર મધ્યસ્થ શલાકા (central fringe) મેળવવા માટે,$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી માઈકાની શીટ મૂકવામાં આવે છે. સાચું વિધાન પસંદ કરો: