સમતલ કાચની પ્લેટ ઉપર સમતલ બહિર્ગોળ લેન્સની બહિર્ગોળ સપાટી મૂકીને હવાની પાતળી ફિલ્મ (સ્તર) રચેલ છે. એકરંગી પ્રકાશ સાથે આ પાતળી ફિલ્મ સૌથી ઉપરની બહિર્ગોળ સપાટી અને નીચેની કાચની સપાટી પરથી થતા પરાવર્તનના લીધે વ્યતિકરણ રચના આપે છે.
વિધાન-$1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચની પ્લેટની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે તેમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન-$2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અપ્રકાશિત (ડાર્ક) છે.
વિધાન-$1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચની પ્લેટની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે તેમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન-$2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અપ્રકાશિત (ડાર્ક) છે.
- Aવિધાન-$1$ સાચું છે,વિધાન-$2$ સાચું છે અને વિધાન-$2$ એ વિધાન-$1$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
- Bવિધાન-$1$ ખોટું છે,વિધાન-$2$ સાચું છે.
- Cવિધાન-$1$ સાચું છે,વિધાન-$2$ ખોટું છે.
- Dવિધાન-$1$ સાચું છે,વિધાન-$2$ સાચું છે અને વિધાન-$2$ એ વિધાન-$1$ ની સાચી સમજૂતી છે.
Explore More
Similar Questions
લગભગ $100$ ટકા પારગમ્યતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે,ફોટોગ્રાફિક લેન્સને ઘણીવાર ડાયઇલેક્ટ્રિક પદાર્થના પાતળા સ્તર સાથે કોટ કરવામાં આવે છે. આ પદાર્થનો વક્રીભવનાંક હવા અને કાચ (જે લેન્સનો ઓપ્ટિકલ ઘટક બનાવે છે) ની વચ્ચેનો હોય છે. સામાન્ય રીતે વપરાતી ડાયઇલેક્ટ્રિક ફિલ્મ $MgF_2$ $(n = 1.38)$ છે. દ્રશ્ય વર્ણપટના કેન્દ્ર $5500 \, \mathring{A}$ પર મહત્તમ પારગમ્યતા મળે તે માટે ફિલ્મની જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ?
Difficult
View Solutionફ્રેનલના બાયપ્રિઝમનો પ્રયોગ પાણીમાં કરવામાં આવે છે. જો હવામાં શલાકાની પહોળાઈ $\beta_a$ હોય અને બાયપ્રિઝમના દ્રવ્ય તથા પાણીનો વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.5$ અને $1.33$ હોય,તો નવી શલાકાની પહોળાઈ શોધો.
Difficult
View Solutionખૂબ જ પાતળી પારદર્શક ફિલ્મ (જેમ કે સાબુના પરપોટા) ને શ્વેત પ્રકાશમાં જોવામાં આવે છે. તો ફિલ્મનો રંગ ....... દેખાય છે.
Easy
View Solutionબાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,$4^{\text{th}}$ અપ્રકાશિત શલાકા (dark band) એક સ્લિટની સામે રચાય છે. વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે? ($D=$ ઉદગમ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર,$d=$ સ્લિટો વચ્ચેનું અંતર)
$1.4$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક પાતળી પારદર્શક ફિલ્મ $1.8 \ cm$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર રીંગ પર રાખવામાં આવી છે। ફિલ્મમાં રહેલું પ્રવાહી એવી રીતે બાષ્પીભવન પામે છે કે જેથી $560 \ nm$ તરંગલંબાઇ પર ફિલ્મમાંથી થતું પ્રસારણ દર $12 \ \text{સેકન્ડ}$ માં ન્યૂનતમ થાય છે। ફિલ્મ તેની બંને બાજુએ સપાટ છે તેમ ધારીને, બાષ્પીભવનનો દર . . . . . . $\pi \times 10^{-13} \ m^3/s$ છે।
DifficultJEE MAIN 2025
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo