$15 \, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળની એક જીવા કેન્દ્ર આગળ $60^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે. વર્તુળના અનુરૂપ લઘુવૃત્તાંશ અને ગુરુવૃત્તાંશના ક્ષેત્રફળ શોધો.
($\pi = 3.14$ અને $\sqrt{3} = 1.73$ લો)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વર્તુળની ત્રિજ્યા $(r) = 15 \, cm$.
વૃત્તાંશ $OPRQ$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{60^{\circ}}{360^{\circ}} \times \pi r^{2}$
$= \frac{1}{6} \times 3.14 \times (15)^{2}$
$= \frac{1}{6} \times 3.14 \times 225 = 117.75 \, cm^{2}$.
$\triangle OPQ$ માં,$OP = OQ = 15 \, cm$ હોવાથી,આ બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન થાય,એટલે કે $\angle OPQ = \angle OQP$.
$\angle POQ = 60^{\circ}$ હોવાથી,બાકીના બે ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ} - 60^{\circ} = 120^{\circ}$ થાય.
આમ,$\angle OPQ = \angle OQP = 60^{\circ}$.
બધા ખૂણા $60^{\circ}$ હોવાથી,$\triangle OPQ$ એ સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
$\triangle OPQ$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{\sqrt{3}}{4} \times (\text{બાજુ})^{2}$
$= \frac{1.73}{4} \times (15)^{2} = \frac{1.73}{4} \times 225 = 97.3125 \, cm^{2}$.
લઘુવૃત્તખંડ $PRQ$ નું ક્ષેત્રફળ $= \text{વૃત્તાંશ } OPRQ \text{ નું ક્ષેત્રફળ} - \triangle OPQ \text{ નું ક્ષેત્રફળ}$
$= 117.75 - 97.3125 = 20.4375 \, cm^{2}$.
ગુરુવૃત્તખંડ $PSQ$ નું ક્ષેત્રફળ $= \text{વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ} - \text{લઘુવૃત્તખંડ } PRQ \text{ નું ક્ષેત્રફળ}$
$= \pi r^{2} - 20.4375$
$= 3.14 \times 225 - 20.4375 = 706.5 - 20.4375 = 686.0625 \, cm^{2}$.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં,$AB$ અને $CD$ એ એક વર્તુળના (કેન્દ્ર $O$ સાથે) બે પરસ્પર લંબ વ્યાસ છે. $OD$ એ નાના વર્તુળનો વ્યાસ છે. જો $OA = 7 \, cm$ હોય,તો છાયાંકિત પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $cm^2$ માં શોધો. [$\pi = \frac{22}{7}$ લો]

Difficult
View Solution

એક ચોરસ રૂમાલ પર,દરેક $7\, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતી નવ વર્તુળાકાર ડિઝાઈન બનાવવામાં આવી છે (આકૃતિ જુઓ). રૂમાલના બાકીના ભાગનું ક્ષેત્રફળ શોધો. (in $cm^2$) $\left[\right.$ $\pi=\frac{22}{7}$ નો ઉપયોગ કરો $\left.\right]$

એક $15 \, m$ બાજુવાળા ચોરસ આકારના ઘાસના મેદાનના એક ખૂણે એક ઘોડાને $5 \, m$ લાંબા દોરડા વડે ખીલા સાથે બાંધવામાં આવ્યો છે (આકૃતિ જુઓ). શોધો:
$(i)$ મેદાનનો તે ભાગનું ક્ષેત્રફળ જેમાં ઘોડો ચરી શકે છે.
$(ii)$ જો દોરડાની લંબાઈ $5 \, m$ ને બદલે $10 \, m$ હોય,તો ચરવાના ક્ષેત્રફળમાં થતો વધારો શોધો. ($\pi = 3.14$ લો)

Difficult
View Solution

આકૃતિમાં છાયાંકિત પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ શોધો,જ્યાં $12 \, cm$ બાજુવાળા સમબાજુ ત્રિકોણ $OAB$ ના શિરોબિંદુ $O$ ને કેન્દ્ર લઈને $6 \, cm$ ત્રિજ્યાનો એક વર્તુળાકાર ચાપ દોરવામાં આવ્યો છે. $\left[ \pi = \frac{22}{7} \text{ લો} \right]$

Difficult
View Solution

આકૃતિ એક રેસિંગ ટ્રેક દર્શાવે છે જેના ડાબા અને જમણા છેડા અર્ધવર્તુળાકાર છે.
બે આંતરિક સમાંતર રેખાખંડો વચ્ચેનું અંતર $60 \, m$ છે અને તે દરેક $106 \, m$ લાંબા છે. જો ટ્રેક $10 \, m$ પહોળો હોય,તો શોધો:
$(i)$ ટ્રેકની આંતરિક ધાર પરનું અંતર
$(ii)$ ટ્રેકનું ક્ષેત્રફળ. $\left[ \pi = \frac{22}{7} \text{ લો} \right]$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo