$10 \; kg$ દળ અને $15 \; cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક નળાકાર $30^{\circ}$ ના ઢાળવાળા સમતલ પર સંપૂર્ણ રીતે ગબડી રહ્યો છે. સ્થિત ઘર્ષણાંક $\mu_{S} = 0.25$ છે.
$(a)$ નળાકાર પર લાગતું ઘર્ષણ બળ કેટલું છે?
$(b)$ ગબડતી વખતે ઘર્ષણની વિરુદ્ધ થયેલું કાર્ય કેટલું છે?
$(c)$ જો સમતલનો નમનકોણ $\theta$ વધારવામાં આવે,તો $\theta$ ના કયા મૂલ્યે નળાકાર લપસવાનું શરૂ કરશે અને સંપૂર્ણ રીતે ગબડશે નહીં?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(C) આપેલ છે:
નળાકારનું દળ,$m = 10 \; kg$
નળાકારની ત્રિજ્યા,$r = 15 \; cm = 0.15 \; m$
સ્થિત ઘર્ષણાંક,$\mu_{S} = 0.25$
નમનકોણ,$\theta = 30^{\circ}$
નળાકારની તેની ભૌમિતિક અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા,$I = \frac{1}{2} m r^{2}$
$(a)$ ઢાળ પર ગબડતા નળાકારનો પ્રવેગ:
$a = \frac{g \sin \theta}{1 + \frac{I}{mr^2}} = \frac{g \sin \theta}{1 + \frac{1}{2}} = \frac{2}{3} g \sin 30^{\circ} = \frac{2}{3} \times 9.8 \times 0.5 = 3.27 \; m/s^{2}$
ન્યુટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ: $mg \sin \theta - f = ma$
$f = m(g \sin \theta - a) = 10 \times (9.8 \times 0.5 - 3.27) = 10 \times (4.9 - 3.27) = 16.3 \; N$
$(b)$ શુદ્ધ ગબડતી ગતિ દરમિયાન,સંપર્ક બિંદુ ક્ષણિક સ્થિર હોય છે. તેથી,ઘર્ષણની વિરુદ્ધ થયેલું કાર્ય $0 \; J$ છે.
$(c)$ લપસ્યા વગર ગબડવા માટેની શરત $f \leq \mu_{S} N$ છે,જ્યાં $N = mg \cos \theta$.
$mg \sin \theta - ma \leq \mu_{S} mg \cos \theta$
$a = \frac{2}{3} g \sin \theta$ મૂકતા:
$mg \sin \theta - m(\frac{2}{3} g \sin \theta) \leq \mu_{S} mg \cos \theta$
$\frac{1}{3} \sin \theta \leq \mu_{S} \cos \theta \implies \tan \theta \leq 3 \mu_{S}$
$\tan \theta \leq 3 \times 0.25 = 0.75$
$\theta \leq \tan^{-1}(0.75) \approx 36.87^{\circ}$
નળાકાર $\theta \approx 36.87^{\circ}$ પર લપસવાનું શરૂ કરશે.

Explore More

Similar Questions

$m$ દળ અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક સમાન નક્કર નળાકાર $45^{\circ}$ ના ઢાળવાળા ખરબચડા સમતલ પર ગબડે છે. જો તે ઢાળની ટોચ પરથી સ્થિર સ્થિતિમાંથી ગબડવાનું શરૂ કરે,તો નળાકારની અક્ષનો રેખીય પ્રવેગ કેટલો હશે?

ઢાળ પરથી ગબડતા ગોળાની ગતિ કેવી હોય છે? ઢાળ પરથી ગબડતા પદાર્થની ગતિઊર્જા માટેનું સામાન્ય સૂત્ર લખો.

એક પદાર્થ ઢળતા સમતલ પર સરક્યા વગર ગબડે છે. તેની ચાકગતિ ઉર્જા તેની સ્થાનાંતરિત ગતિ ઉર્જાના $50 \%$ છે. તો તે પદાર્થ કયો છે?

એક નળાકાર ઢળતી સપાટી પર અમુક ઊંચાઈ સુધી ગબડીને ઉપર જાય છે અને પછી નીચે ગબડે છે. (આ ગતિ દરમિયાન નળાકાર સરક્યા વગર ગબડે છે). નળાકાર પર લાગતા ઘર્ષણ બળની દિશાઓ કઈ છે?

$28 \text{ m}$ ઊંચાઈ અને $30^{\circ}$ ના ઢાળવાળા સમતલ પરથી એક નક્કર ગોળો સરક્યા વિના ગબડે છે। જ્યારે તે સમતલના તળિયે પહોંચે ત્યારે ગોળાનો વેગ કેટલો હશે? (ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $= 10 \text{ ms}^{-2}$)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo