એક સિસ્ટમમાં બે પ્રકારના વાયુના અણુઓ $A$ અને $B$ છે,જેની સંખ્યા ઘનતા સમાન $2 \times 10^{25} \, /m^3$ છે. $A$ અને $B$ ના વ્યાસ અનુક્રમે $10 \, \mathring{A}$ અને $5 \, \mathring{A}$ છે. તેઓ ઓરડાના તાપમાને અથડામણ અનુભવે છે. બે ક્રમિક અથડામણ વચ્ચે અણુ $A$ દ્વારા કપાયેલ સરેરાશ અંતર અને $B$ દ્વારા કપાયેલ સરેરાશ અંતરનો ગુણોત્તર $..... \times 10^{-2}$ છે.

ઓક્સિજન અણુનો વ્યાસ $2.94 \times 10^{-10} \ m$ છે. તો વાન્ડરવાલ્સ વાયુ અચળાંક '$b$' નું મૂલ્ય $m^3/mol$ માં કેટલું થશે?

ધાતુમાં ઇલેક્ટ્રોનનો સરેરાશ મુક્ત પથ (mean free path) $4 \times 10^{-8} \;m$ છે. જે વિદ્યુતક્ષેત્ર ધાતુમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનને સરેરાશ $2 \;eV$ ઉર્જા આપી શકે,તેનું મૂલ્ય $V/m$ એકમમાં કેટલું હશે?

બે આદર્શ વાયુ થર્મોમીટર $A$ અને $B$ અનુક્રમે ઓક્સિજન અને હાઇડ્રોજનનો ઉપયોગ કરે છે. નીચે મુજબના અવલોકનો નોંધવામાં આવ્યા છે:

તાપમાન	દબાણ થર્મોમીટર $A$	દબાણ થર્મોમીટર $B$
પાણીનું ત્રિબિંદુ	$1.250 \times 10^{5} \; Pa$	$0.200 \times 10^{5} \; Pa$
સલ્ફરનું સામાન્ય ગલનબિંદુ	$1.797 \times 10^{5} \; Pa$	$0.287 \times 10^{5} \; Pa$

$(a)$ થર્મોમીટર $A$ અને $B$ દ્વારા માપવામાં આવેલ સલ્ફરના સામાન્ય ગલનબિંદુનું નિરપેક્ષ તાપમાન કેટલું છે?
$(b)$ તમારા મતે થર્મોમીટર $A$ અને $B$ ના જવાબોમાં રહેલા નજીવા તફાવતનું કારણ શું છે? (થર્મોમીટર ખામીયુક્ત નથી). બંને રીડિંગ્સ વચ્ચેની વિસંગતતા ઘટાડવા માટે પ્રયોગમાં કઈ વધારાની પ્રક્રિયા જરૂરી છે?

$Assertion:$ વાયુના અણુઓનો સરેરાશ મુક્ત પથ (mean free path) વાયુની ઘનતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$Reason:$ સરેરાશ મુક્ત પથ વાયુના દબાણના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.

આપણી પાસે $NTP$ પર રાખેલ $3 \, cm$ કદના ઘન ચેમ્બરમાં $0.5 \, g$ હાઇડ્રોજન વાયુ છે. ચેમ્બરમાં રહેલા વાયુને તાપમાન અચળ રાખીને $100 \, atm$ ના અંતિમ દબાણ સુધી સંકોચવામાં આવે છે. શું અંતિમ અવસ્થામાં આદર્શ વાયુના નિયમની ધારણા કરવી યોગ્ય છે? (હાઇડ્રોજનના અણુઓને $1 \, \mathring{A}$ ત્રિજ્યાના ગોળા તરીકે ગણી શકાય).