બે આદર્શ વાયુ થર્મોમીટર $A$ અને $B$ અનુક્રમે ઓક્સિજન અને હાઇડ્રોજનનો ઉપયોગ કરે છે. નીચે મુજબના અવલોકનો નોંધવામાં આવ્યા છે:
તાપમાન દબાણ થર્મોમીટર $A$ દબાણ થર્મોમીટર $B$
પાણીનું ત્રિબિંદુ $1.250 \times 10^{5} \; Pa$ $0.200 \times 10^{5} \; Pa$
સલ્ફરનું સામાન્ય ગલનબિંદુ $1.797 \times 10^{5} \; Pa$ $0.287 \times 10^{5} \; Pa$

$(a)$ થર્મોમીટર $A$ અને $B$ દ્વારા માપવામાં આવેલ સલ્ફરના સામાન્ય ગલનબિંદુનું નિરપેક્ષ તાપમાન કેટલું છે?
$(b)$ તમારા મતે થર્મોમીટર $A$ અને $B$ ના જવાબોમાં રહેલા નજીવા તફાવતનું કારણ શું છે? (થર્મોમીટર ખામીયુક્ત નથી). બંને રીડિંગ્સ વચ્ચેની વિસંગતતા ઘટાડવા માટે પ્રયોગમાં કઈ વધારાની પ્રક્રિયા જરૂરી છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) થર્મોમીટર $A$ માટે:
પાણીના ત્રિબિંદુએ,$T = 273.16 \; K$,$P_A = 1.250 \times 10^{5} \; Pa$.
સલ્ફરના ગલનબિંદુએ,$P_1 = 1.797 \times 10^{5} \; Pa$.
ચાર્લ્સના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$T_1 = (P_1 / P_A) \times 273.16 = (1.797 / 1.250) \times 273.16 = 392.69 \; K$.
થર્મોમીટર $B$ માટે:
પાણીના ત્રિબિંદુએ,$T = 273.16 \; K$,$P_B = 0.200 \times 10^{5} \; Pa$.
સલ્ફરના ગલનબિંદુએ,$P_2 = 0.287 \times 10^{5} \; Pa$.
ચાર્લ્સના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$T_1 = (P_2 / P_B) \times 273.16 = (0.287 / 0.200) \times 273.16 = 391.98 \; K$.
$(b)$ ઓક્સિજન અને હાઇડ્રોજન વાયુઓ સંપૂર્ણપણે આદર્શ નથી. આ વિસંગતતા વાસ્તવિક વાયુઓના આદર્શ વાયુ વર્તણૂકથી વિચલનને કારણે ઉદ્ભવે છે. આ વિસંગતતા ઘટાડવા માટે,પ્રયોગ ઓછા દબાણ હેઠળ કરવો જોઈએ,જ્યાં વાયુઓ આદર્શ વાયુ જેવું વર્તન કરે છે.

Explore More

Similar Questions

$1\,\mathring{A}$ અને $2\,\mathring{A}$ આણ્વિય વ્યાસ ધરાવતા બે વાયુઓના અણુઓના સરેરાશ મુક્ત પથનો ગુણોત્તર શોધો. વાયુઓ તાપમાન,દબાણ અને કદની સમાન પરિસ્થિતિમાં છે તેમ માની શકાય.

એક અલગ બંધ ચેમ્બરમાં રહેલા આદર્શ વાયુનો વિચાર કરો. જેમ વાયુનું એડિબેટિક વિસ્તરણ થાય છે,તેમ અણુઓ વચ્ચેના અથડામણનો સરેરાશ સમય $V^q$ તરીકે વધે છે,જ્યાં $V$ એ વાયુનું કદ છે. $q$ નું મૂલ્ય $\left( \gamma = \frac{C_P}{C_V} \right)$ શોધો.

$\langle v \rangle = 485 \ m/s$ સરેરાશ ઝડપ ધરાવતા વાયુ માટે સરેરાશ મુક્ત પથ અને રિલેક્સેશન સમયની ગણતરી કરો. પ્રમાણિત સ્થિતિ $(STP)$ ધારો જ્યાં સંખ્યા ઘનતા $n \approx 2.7 \times 10^{25} \ m^{-3}$ અને અણુનો વ્યાસ $d = 2 \ \mathring{A}$ છે.

Difficult
View Solution

$2.0 \; atm$ દબાણ અને $17\,^{\circ} C$ તાપમાને રહેલા નાઈટ્રોજનના સિલિન્ડરમાં નાઈટ્રોજન અણુનો સરેરાશ મુક્ત પથ (mean free path) અને અથડામણ આવૃત્તિ (collision frequency) શોધો. નાઈટ્રોજન અણુની ત્રિજ્યા આશરે $1.0 \; \mathring{A}$ લો. અથડામણનો સમય અને બે ક્રમિક અથડામણો વચ્ચે અણુ મુક્ત રીતે ગતિ કરે તે સમયની સરખામણી કરો ($N_{2}$ નું આણ્વીય દળ $= 28.0 \; u$).

દ્રવ્યની ત્રણ અવસ્થાઓ લખો અને સમજાવો.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo