એક થર્મલી ઇન્સ્યુલેટેડ પાત્રને સ્ક્રીન દ્વારા બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે. એક ભાગમાં $P$ દબાણ અને $T$ તાપમાને આદર્શ વાયુ ભરેલો છે. બીજા ભાગમાં શૂન્યાવકાશ છે. જો હવે સ્ક્રીનમાં એક નાનું છિદ્ર કરવામાં આવે,તો વાયુનું તાપમાન:

પ્રકૃતિમાં કઈ પ્રક્રિયા સ્વીકાર્ય છે: પ્રતિવર્તી કે અપ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા?

અવાહક દીવાલો ધરાવતા એક પાત્રને વાલ્વ સાથે જોડાયેલ વિભાજક દ્વારા બે સમાન ભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે. એક ભાગમાં $P$ દબાણ અને $T$ તાપમાને આદર્શ વાયુ ભરેલો છે,જ્યારે બીજો ભાગ સંપૂર્ણપણે ખાલી (શૂન્યાવકાશ) છે. જો વાલ્વ અચાનક ખોલવામાં આવે,તો વાયુનું દબાણ અને તાપમાન કેટલું થશે?

એક બંધ પાત્ર બહારથી સંપૂર્ણપણે અવાહક છે. તેનો અડધો ભાગ આદર્શ વાયુ $X$ થી ભરેલો છે,જે પ્લેટ $P$ દ્વારા બીજા અડધા ભાગ $Y$ થી અલગ થયેલ છે,જેમાં આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ શૂન્યાવકાશ છે. જ્યારે $P$ ને દૂર કરવામાં આવે છે,ત્યારે $X$ એ $Y$ માં વિસ્તરણ પામે છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

સમાન ક્ષમતા ધરાવતા બે સિલિન્ડર $A$ અને $B$ એક સ્ટોપકોક દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. $A$ માં પ્રમાણભૂત તાપમાન અને દબાણે વાયુ ભરેલો છે. $B$ સંપૂર્ણપણે ખાલી છે. સમગ્ર સિસ્ટમ ઉષ્મીય રીતે અલગ (thermally insulated) છે. સ્ટોપકોક અચાનક ખોલવામાં આવે છે. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ $A$ અને $B$ માં વાયુનું અંતિમ દબાણ કેટલું હશે?
$(b)$ વાયુની આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે?
$(c)$ વાયુના તાપમાનમાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે?
$(d)$ શું સિસ્ટમની મધ્યવર્તી અવસ્થાઓ (અંતિમ સંતુલન સ્થિતિમાં સ્થિર થતા પહેલા) તેની $P-V-T$ સપાટી પર રહેલી છે?

$Assertion :$ આદર્શ વાયુના મુક્ત વિસ્તરણમાં,એન્ટ્રોપી વધે છે.
$Reason :$ તમામ કુદરતી પ્રક્રિયાઓમાં એન્ટ્રોપી વધે છે.