સિસ્ટ્રોન (cistron) ની વ્યાખ્યા આપો. ઉદાહરણ આપીને મોનોસિસ્ટ્રોનિક અને પોલીસિસ્ટ્રોનિક ટ્રાન્સક્રિપ્શન એકમ વચ્ચેનો તફાવત સમજાવો.

(N/A) સિસ્ટ્રોન એટલે $DNA$ નો એવો ખંડ જે એક સંપૂર્ણ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા અથવા લક્ષણ માટેની આનુવંશિક માહિતી ધરાવે છે.
$1.$ મોનોસિસ્ટ્રોનિક ટ્રાન્સક્રિપ્શન એકમ: આમાં એક જ સ્ટ્રક્ચરલ જનીન હોય છે જે એક પોલીપેપ્ટાઈડ માટે સંકેતન કરે છે. આ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો (eukaryotes) ની લાક્ષણિકતા છે. ઉદાહરણ: મનુષ્યમાં ઇન્સ્યુલિન અથવા હિમોગ્લોબિન માટેનું જનીન.
$2.$ પોલીસિસ્ટ્રોનિક ટ્રાન્સક્રિપ્શન એકમ: આમાં એક જ પ્રમોટર અને ટર્મિનેટરના નિયંત્રણ હેઠળ અનેક સ્ટ્રક્ચરલ જનીનો હોય છે,જે વિવિધ પોલીપેપ્ટાઈડ્સ માટે સંકેતન કરે છે. આ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો (prokaryotes/bacteria) ની લાક્ષણિકતા છે. ઉદાહરણ: $E. coli$ માં $lac$ ઓપેરોન.
સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,મોનોસિસ્ટ્રોનિક જનીનો ઘણીવાર 'સ્પ્લિટ' હોય છે,એટલે કે તેમાં ઇન્ટ્રોન્સ નામના બિન-સંકેતન ક્રમ હોય છે. જે સંકેતન ક્રમ પરિપક્વ $RNA$ માં જોવા મળે છે તેને એક્ઝોન્સ કહેવામાં આવે છે.