રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાના વિભંજન દર (disintegration rate) અથવા રેડિયોએક્ટિવિટીની વ્યાખ્યા આપો, $R = \lambda N$ સંબંધ મેળવો અને તેના વિવિધ એકમો જણાવો.

(N/A) રેડિયોએક્ટિવ નમૂનામાં એકમ સમય દીઠ વિભંજન પામતા ન્યુક્લિયસની સંખ્યાને વિભંજન દર અથવા રેડિયોએક્ટિવિટી $(R)$ કહે છે.
જો રેડિયોએક્ટિવ નમૂનામાં $t$ સમયે $N$ ન્યુક્લિયસ હોય, તો વિભંજન દર અથવા એક્ટિવિટી $R$ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$R = -\frac{dN}{dt}$
ઋણ નિશાની સૂચવે છે કે સમય જતાં રેડિયોએક્ટિવ ન્યુક્લિયસની સંખ્યામાં ઘટાડો થાય છે.
રેડિયોએક્ટિવ ક્ષયના નિયમ મુજબ, ક્ષયનો દર હાજર ન્યુક્લિયસની સંખ્યાના સમપ્રમાણમાં હોય છે:
$-\frac{dN}{dt} = \lambda N$
તેથી, $R = \lambda N$, જ્યાં $\lambda$ એ ક્ષય અચળાંક છે.
રેડિયોએક્ટિવિટીના એકમો:
$1$. $SI$ એકમ બેકવેરલ $(Bq)$ છે, જ્યાં $1 \ Bq = 1 \ \text{વિભંજન પ્રતિ સેકન્ડ}$.
$2$. જૂનો એકમ ક્યુરી $(Ci)$ છે, જ્યાં $1 \ Ci = 3.7 \times 10^{10} \ Bq$.