હેન્ડરસન-હેસલબેક સમીકરણ તારવો.

(N/A) હેન્ડરસન-હેસલબેક સમીકરણ બફર દ્રાવણના $pH$ ને નિર્બળ એસિડના $pK_{a}$ અને સંયુગ્મી બેઝ તથા એસિડની સાંદ્રતાના ગુણોત્તર સાથે જોડે છે.
પાણીમાં નિર્બળ એસિડ $HA$ નું આયનીકરણ ધ્યાનમાં લો:
$HA + H_{2}O ⇌ H_{3}O^{+} + A^{-}$
એસિડ વિયોજન અચળાંક $K_{a}$ નીચે મુજબ છે:
$K_{a} = \frac{[H_{3}O^{+}][A^{-}]}{[HA]}$
$[H_{3}O^{+}]$ માટે ગોઠવતા:
$[H_{3}O^{+}] = K_{a} \times \frac{[HA]}{[A^{-}]}$
બંને બાજુ ઋણ લઘુગણક $(-\log)$ લેતા:
$-\log [H_{3}O^{+}] = -\log K_{a} - \log \frac{[HA]}{[A^{-}]}$
કારણ કે $pH = -\log [H_{3}O^{+}]$ અને $pK_{a} = -\log K_{a}$,તેથી:
$pH = pK_{a} - \log \frac{[HA]}{[A^{-}]}$
લઘુગણકની અંદરના અપૂર્ણાંકને ઉલટાવતા,ચિહ્ન બદલાય છે:
$pH = pK_{a} + \log \frac{[A^{-}]}{[HA]}$
આ હેન્ડરસન-હેસલબેક સમીકરણ છે,જ્યાં $[A^{-}]$ એ સંયુગ્મી બેઝની સાંદ્રતા છે અને $[HA]$ એ એસિડની સાંદ્રતા છે.