ગૂંચળામાં વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા માટે ફેરાડેના બે ગૂંચળાના પ્રયોગની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં બે ગૂંચળા $C_{1}$ અને $C_{2}$ દર્શાવેલ છે. ગૂંચળું $C_{1}$ ગેલ્વેનોમીટર $G$ સાથે જોડાયેલ છે અને ગૂંચળું $C_{2}$ બેટરી સાથે જોડાયેલ છે.
ગૂંચળા $C_{2}$ માં વહેતો સ્થાયી પ્રવાહ સ્થાયી ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે ગૂંચળા $C_{2}$ ને ગૂંચળા $C_{1}$ ની નજીક લાવવામાં આવે છે,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટરમાં આવર્તન જોવા મળે છે. આ દર્શાવે છે કે ગૂંચળા $C_{1}$ માં વિદ્યુત પ્રવાહ પ્રેરિત થાય છે.
જ્યારે $C_{2}$ ને દૂર લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટર ફરીથી આવર્તન દર્શાવે છે,પરંતુ આ વખતે વિરુદ્ધ દિશામાં.
આ આવર્તન ત્યાં સુધી રહે છે જ્યાં સુધી ગૂંચળું $C_{2}$ ગતિમાં હોય છે.
જ્યારે ગૂંચળું $C_{2}$ ને સ્થિર રાખવામાં આવે અને $C_{1}$ ને ગતિ કરાવવામાં આવે,ત્યારે પણ સમાન અસરો જોવા મળે છે. ફરીથી,તે ગૂંચળાઓ વચ્ચેની સાપેક્ષ ગતિ જ છે જે વિદ્યુત પ્રવાહને પ્રેરિત કરે છે.

Explore More

Similar Questions

એક બંધ પરિપથમાં માત્ર $L$ ઇન્ડક્ટન્સ અને $100 \Omega$ અવરોધ ધરાવતું ગૂંચળું છે. આ ગૂંચળું એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકેલું છે. અચાનક, પરિપથ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સમાં $5 \text{ Wb}$ નો ફેરફાર થાય છે. તો પરિપથમાં કેટલો વિદ્યુતભાર વહેશે?

ઉપરની આકૃતિમાં,એક મજબૂત ગજિયો ચુંબક સોલેનોઇડ-$1$ થી સોલેનોઇડ-$2$ તરફ ગતિ કરી રહ્યો છે. સોલેનોઇડ-$1$ અને સોલેનોઇડ-$2$ માં પ્રેરિત પ્રવાહની દિશા અનુક્રમે કઈ હશે?

$10 \ cm$ બાજુ ધરાવતા $500$ ચોરસ લૂપ્સ ધરાવતી એક કોઈલને ચુંબકીય ફ્લક્સને લંબ રૂપે મૂકવામાં આવે છે,જે $1 \ T s^{-1}$ ના દરે વધે છે. તો ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf કેટલું હશે ($V$ માં)?

$2\,m^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી એક કોઈલને ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે, જે $2$ સેકન્ડના ગાળામાં $1\,Wb/m^2$ થી બદલાઈને $4\,Wb/m^2$ થાય છે. કોઈલમાં પ્રેરિત $e.m.f.$ ......$V$ હશે.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એક ચુંબકને સ્થિર રહેલા ગૂંચળા તરફ ઝડપથી ગતિ કરાવવામાં આવે છે. આના કારણે,ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત ઈલેક્ટ્રોમોટિવ ફોર્સ,પ્રેરિત પ્રવાહ અને પ્રેરિત વિદ્યુતભાર અનુક્રમે $E$,$I$ અને $Q$ છે. જો ચુંબકની ઝડપ બમણી કરવામાં આવે,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo